Robotët dhe dronët janë tashmë pjesë e luftërave moderne, ndërsa kompanitë amerikane po punojnë për një hap tjetër të teknologjisë: robotë humanoidë që në të ardhmen mund të kryejnë detyra të rrezikshme që sot kërkojnë praninë e njerëzve.
Një nga kompanitë që po punon në këtë drejtim është startup-i Foundation Future Industries, me bazë në San Francisko. Kompania po zhvillon Phantom MK-1, një robot humanoid i projektuar fillimisht për përdorime industriale, por që po eksplorohet edhe për aplikime në sektorin e mbrojtjes.
Sipas The Wall Street Journal, Foundation ka kontrata kërkimore të lidhura me Pentagonin me vlerë rreth 24 milionë dollarë. Gazeta raporton gjithashtu se robotët e kompanisë janë përfshirë në programe testimi që lidhen me Forcën Ajrore amerikane dhe në Ukrainë.
Nga fabrikat drejt zonave të rrezikshme
CEO i Foundation, Sankaet Pathak, e sheh potencialin e robotëve humanoidë shumë më larg përdorimit industrial.
Sipas vizionit të tij, nëse teknologjia arrin një nivel ku robotët mund të përshtaten dhe të reagojnë ndaj situatave komplekse, humanoidët mund të përdoren në ndërtesa apo zona të rrezikshme ku dërgimi i ushtarëve do të përbënte rrezik të madh.
Pathak ka folur gjithashtu për mundësinë e krijimit të një flote shumë të madhe robotësh funksionalë, të cilën e konsideron potencialisht si një element parandalues ndaj konflikteve.
Megjithatë, këto janë ambicie dhe vizione për të ardhmen, jo aftësi të provuara aktualisht të robotëve.
Çfarë mund të bëjë Phantom MK-1 sot?
Sipas të dhënave të publikuara nga kompania, Phantom MK-1 mund të transportojë rreth 40 kilogramë ngarkesë. Foundation thotë se rreth dhjetë robotë janë përdorur deri tani në testime dhe programe të ndryshme.
Në Ukrainë, dy njësi janë raportuar se kanë kryer detyra të mbikëqyrura të logjistikës dhe zbulimit, përfshirë transportimin e furnizimeve në ambiente të rrezikshme.
Një dallim është veçanërisht i rëndësishëm: këto testime nuk nënkuptojnë se robotët kanë marrë pjesë në luftime apo kanë përdorur armë në mënyrë autonome.
Inteligjenca artificiale për detyra të reja
Foundation po përdor inteligjencën artificiale dhe teknika të reinforcement learning për t’u mësuar robotëve detyra të reja dhe për t’i bërë më të aftë në ambiente që ndryshojnë.
Kompania synon gjithashtu të rrisë ndjeshëm prodhimin e robotëve, duke kaluar gradualisht nga prototipet dhe testimet drejt përdorimit në shkallë më të madhe.
Por një robot humanoid që mund të kryejë në mënyrë të pavarur detyra komplekse në një fushëbetejë është ende shumë larg realitetit.
Nga roboti ndihmës te “ushtari robot”
Përveç sfidave teknologjike, përdorimi i robotëve autonomë në konflikte ushtarake ngre pyetje të rëndësishme ligjore, etike dhe të përgjegjësisë njerëzore.
Kush është përgjegjës nëse një sistem autonom merr një vendim të gabuar? Sa kontroll duhet të ruajë njeriu mbi një sistem të tillë? Dhe deri ku duhet të lejohet përdorimi i inteligjencës artificiale në operacionet ushtarake?
Për momentin, Phantom MK-1 është një platformë në zhvillim dhe testim, jo një “ushtar robot” autonom.
Edhe kontrata kërkimore prej rreth 24 milionë dollarësh me Pentagonin duhet parë në këtë kontekst: bëhet fjalë për kërkim, zhvillim dhe testim të teknologjisë, jo për një porosi për një ushtri robotësh të gatshëm për luftë.
Burimi
The Wall Street Journal – raportimi mbi zhvillimin dhe testimin e robotëve humanoidë të Foundation Future Industries për përdorime industriale dhe të mbrojtjes.
Foundation Future Industries – informacionet teknike dhe të kompanisë mbi robotin humanoid Phantom MK-1.
