TOZEUR – Iraku ka rinisur përpjekjet për të shitur dy avionë Boeing 747, të cilët kanë qëndruar të palëvizshëm në Tunizi për gati 36 vjet, ku Iraqi Airways (IA) ka vendosur një vlerë të përbashkët të përllogaritur prej 1.8 milionë dollarësh. Avionët, të cilët u zhvendosën nga Iraku përpara Luftës së Gjirit në vitin 1991, kanë mbetur në Aeroportin Ndërkombëtar Tozeur-Nefta (TOE), pavarësisht përpjekjeve të shumta për të zgjidhur komplikimet e pronësisë dhe ato financiare.
Kompania ajrore kombëtare irakiane publikoi një njoftim të ri shitjeje më 18 nëntor 2026, duke ofruar të dy avionët për 900,000 dollarë secili. Kompanitë dhe individët e interesuar mund të dorëzojnë oferta për secilin prej avionëve ose t’i blejnë të dy së bashku, megjithëse shitja vjen me detyrime të konsiderueshme financiare dhe pa asnjë garanci teknike.
Iraqi Airways do të shesë dy Boeing 747
Avionët që ofrohen për shitje janë një Boeing 747-200 me regjistrim YI-AGP dhe një Boeing 747SP më i shkurtër me regjistrim YI-ALM. Të dy avionët kanë dalë nga linja e prodhimit në vitin 1982 dhe pjesën më të madhe të jetës së tyre operacionale e kanë kaluar në shërbim të Iraqi Airways.
Avioni 747SP ka një rëndësi të veçantë historike, pasi ka shërbyer si avion qeveritar gjatë sundimit të Sadam Huseinit. Dy avionët u transferuan në Tunizi në janar të vitit 1991, ndërsa Iraku po përgatitej për fushatën ushtarake ndërkombëtare pas pushtimit të Kuvajtit.
Qëndrimi i tyre i planifikuar në Tunizi u shndërrua në një situatë që zgjati me dekada. Sanksionet ndërkombëtare, mosmarrëveshjet financiare dhe komplikimet ligjore penguan kthimin e tyre në Irak, ndërsa tarifat e akumuluara të parkimit në aeroport krijuan një tjetër pengesë për zgjidhjen e statusit të avionëve.
Mosmarrëveshja e Irakut me Kuvajtin
Qëndrimi i zgjatur i avionëve në Tunizi ishte gjithashtu i lidhur me rimarrjen e pronës së marrë nga Kuvajti gjatë pushtimit të vitit 1990.
Një mision inspektimi i Kombeve të Bashkuara vizitoi Tunizinë në shtator të vitit 2005 dhe identifikoi një motor të Kuwait Airways të montuar në 747-200, së bashku me pjesë këmbimi që i përkisnin kompanisë kuvajtiane brenda të dy avionëve. Përfaqësuesit irakianë dhe kuvajtianë ranë dakord të organizonin kthimin e pajisjeve.
Barra financiare u rrit gjithashtu konsiderueshëm gjatë dekadave që avionët qëndruan në tokë. Iraku shleu rreth 5.4 milionë dollarë tarifa të akumuluara parkimi dhe shpenzime të tjera me autoritetet tuniziane në vitin 2020, por marrëveshja nuk çoi në kthimin e avionëve në shërbim apo largimin e tyre nga Tozeuri.
Iraqi Airways kishte tentuar më parë të shiste dy avionët në vitin 2023, kur i vlerësoi ata me 494,000 dollarë secilin.
Ajo propozim përfshinte një kërkesë që blerësit t’i çmontonin avionët dhe ndalonte përdorimin e tyre për qëllime politike ose për glorifikimin e ndonjë individi. Njoftimi i fundit i shitjes nuk i përsërit ato kufizime specifike.
Kushtet e shitjes së 747-ve
Sipas kushteve të shitjes së nëntorit 2026, Iraqi Airways do t’i transferojë avionët në gjendjen e tyre ekzistuese dhe në vendndodhjen e tyre aktuale, pa ofruar garanci teknike.
Blerësit e suksesshëm duhet të mbulojnë transferimin e pronësisë, zhdoganimin, transportin, taksat përkatëse dhe tarifat e parkimit në aeroport që lindin pas pagesës dhe nënshkrimit të procesverbalit të dorëzimit.
Linja ajrore e ka vlerësuar secilin avion me 900,000 dollarë dhe kërkon një garanci prej 180,000 dollarësh për avion nga aplikantët e ftuar në fazën përfundimtare.
Blerësit duhet gjithashtu të paguajnë një tarifë shërbimi prej 2% dhe shpenzimet e reklamimit, ndërsa ofertuesi fitues ka pesë ditë kohë për të kryer pagesën pas marrjes së njoftimit të pranimit, raportoi AeroTime.
Iraqi Airways do t’i pranojë aplikimet fillimisht për një periudhë 30-ditore. Komiteti i saj i shitjeve do të operojë më pas nga Ambasada e Irakut në Tunizi midis 21 dhjetorit 2026 dhe 5 janarit 2027, duke përdorur 10 ditët e para për të pranuar aplikimet dhe për t’iu përgjigjur pyetjeve, përpara se të vlerësojë ofertat gjatë pesë ditëve të mbetura.
Sanksionet e SHBA-së detyrojnë Irakun të ndalojë uljen e avionit të ekipit iranian të futbollit në Aeroportin e Basrës
Burimi: Aviation A2Z

