Makina ime e vjetër me benzinë punon pak në mënyrë të pabarabartë në rreth 800 xhiro në minutë, arrin limitin e shpejtësisë në 3,000 xhiro në minutë dhe përplaset me kufirin e saj maksimal në 6,500 xhiro në minutë, duke u përpjekur dëshpërimisht për ajër.
Madje edhe supermakinat italiane me motorë me djegie të brendshme, si Ferrari 296 GTB, arrijnë kulmin rreth 8,500 xhiro në minutë përpara se pistonët e tyre të kërkojnë mëshirë. Shumica e automjeteve elektrike (EV) lëvizin diku midis 2,000 dhe 9,000 xhiro në minutë. Makinat e Formula 1 arrijnë kufirin maksimal në 15,000 xhiro në minutë.
Ndaj, kur gjiganti gjerman i inxhinierisë ZF hyn në skenë dhe prezanton rastësisht një motor makine që rrotullohet deri në 30,000 xhiro në minutë, bota e automobilizmit e vë re menjëherë.
Nëse keni nevojë për t’u bindur, mendoni për motorin që rrotullohet 500 herë çdo sekondë. Kjo është një rrotullim çdo dy milisekonda.
Edhe nëse nuk jeni një mjeshtër i mekanikës, kjo njësi e re tingëllon, epo, e shpejtë. Ajo rrotullohet madje pesë herë më shpejt se hard disku i laptopit në të cilin po shkruaj aktualisht (dhe shpresoj që po ruaj të dhënat). E vetmja gjë që mund të gjej që rrotullohet kaq shpejt është një mikser ushqimi i nivelit të lartë.
Përveç, prisni pak, hiper-makinave elektrike më të fundit nga Kina, duke përfshirë U9 Xtreme, e cila u kurorëzua si makina prodhuese më e shpejtë në botë pak ditë më parë.
Pra, le t’i kthehemi kësaj njësie të vogël 30k nga ZF. Ajo sapo është zbuluar në heshtje, pa teatër apo efekte speciale të makinave konceptuale. “High Revolution Drive” përdor shpejtësinë e saj marramendëse të rrotullimit për të zvogëluar një bosht elektrik të plotë me gati 25% në madhësi dhe peshë dhe, çka është edhe më e rëndësishme, duke përgjysmuar masën e magneteve të tokave të rralla.
Shumica e adhuruesve të makinave kanë dëgjuar për ZF, pa e ditur vërtet se çfarë është. Specialistja gjermane e inxhinierisë u themelua në vitin 1915 si Zahnradfabrik, fjalë për fjalë “fabrikë ingranazhesh”, për të ndërtuar transmisione precize për aerostatët e Kontit Ferdinand von Zeppelin.
ZF ka kaluar më shumë se një shekull duke krijuar pjesë mekanike thelbësore për prodhuesit globalë të makinave – nga BMW dhe Mercedes-Benz te Ford dhe Stellantis. Ajo gjeneron 39 miliardë euro (42 miliardë dollarë amerikanë) në vit në 29 vende, si një nga ndërmjetësit më me ndikim në prapaskenat e lëvizshmërisë. Kështu që, kur ZF ndryshon drejtim, pjesa tjetër e industrisë së automobilave mban shënime.
Në këtë rast, shifrat duken të mëdha, por fizika e “High Revolution Drive” është e thjeshtë. Fuqia në çdo motor është thjesht çift rrotullues ose forca përdredhëse e shumëzuar me shpejtësinë. Motorët konvencionalë të automjeteve elektrike arrijnë kulmin rreth 18,000 xhiro në minutë, ndaj inxhinierët ndërtojnë rotorë të mëdhenj e të rëndë, të mbushur me magnete të shtrenjta të tokave të rralla për të gjeneruar forcë të mjaftueshme. Megjithatë, nëse e rrotulloni një rotor gati dy herë më shpejt, ju nevojitet shumë më pak forcë përdredhëse për të njëjtën kuajfuqi.
Megjithatë, kur ZF prezantoi motorin e ri të vogël, të integruar me një inverter dhe kuti shpejtësie, nuk pati ndonjë bujë të madhe. Ai ofroi një fuqi modeste prej 268 kuaj-fuqi (200 kW). Për dallim nga njësitë elektrike me rrotullime ultra-të larta që përdoren aktualisht në automjetet kryesore kineze, “High Resolution Drive” synon makinat e zakonshme të pasagjerëve me fuqi mesatare motorike dhe arkitektura të thjeshta 400 dhe 800 volt.
ZF mbështetet në specialitetin e saj thelbësor njëshekullor për ta shndërruar rrotullimin e lartë në fuqi të shfrytëzueshme. Një transmision me dy faza me ingranazhe spirale dhe raport reduktimi agresiv 18:1, i cili gjeneron një çift rrotullues të fuqishëm prej 3,500 Nm (2,581 lb.ft) në rrota.
Nga pikëpamja strategjike, koha e zgjedhur është interesante. Kina kontrollon aktualisht 90% të rafinimit global të metaleve të rralla dhe prodhimit të magneteve, duke i dhënë Pekinit një ndikim të madh mbi zinxhirët perëndimorë të furnizimit për automjetet elektrike.
Deri më tani, prodhuesit e automjeteve që kërkojnë të shkëputen nga kjo varësi janë përpjekur të zhvillojnë dizajne komplekse pa magnete. Vetë ZF ka qenë pioniere në krijimin e një motori kompakt pa magnete, duke përdorur një nxitës induktiv brenda boshtit të rotorit, ndërsa rivalët si Mahle kanë ndjekur zhvillimin e motorëve me bobina rotori pa tela, dhe General Motors ka mbështetur startup-et e magneteve me nitrid hekuri.
Duke përgjysmuar masën e magneteve në vend që t’i eliminonte ato plotësisht, motori i ri i ZF po ndjek një rrugë të mesme pragmatike. Shkurtimi prej 50% i magneteve zvogëlon varësinë nga Kina, pa sakrifikuar autonominë apo performancën.
Kjo e vendos ZF-në në një garë intriguese kundër rivalëve të saj kinezë me shpejtësi të lartë.
Ne kemi raportuar për motorin “HyperEngine V8s” të Xiaomi-t me 27,200 rrotullime për minutë, një përbindësh me 570 kuaj-fuqi (425 kW) i ndërtuar për sedanët e performancës së lartë si Xiaomi SU7. Risia e ZF qëndron në sjelljen e rrotullimeve ekstreme te krosoverët dhe sedanët e zakonshëm e të përballueshëm, në vend të makinave sportive me çmime marramendëse. Kompania synon të nisë prodhimin brenda katër viteve.
Ndërsa prodhuesit perëndimorë të automjeteve kërkojnë mënyra për t’i bërë automjetet elektrike më të lehta, më të lira dhe më pak të varura nga Pekini, ZF ka treguar se ndonjëherë mënyra më e zgjuar për të ecur përpara është thjesht rritja e shpejtësisë së rrotullimit.
Burimi: ZF
Burimi: newatlas.com

