Kompania Lufthansa Technik ka marrë miratimin nga Agjencia Evropiane për Sigurinë e Aviacionit (EASA) për të instaluar “lëkurën” bionike AeroSHARK në një aeroplan Airbus A330-300 Discover, që të mund të fluturojë me eficiencë të ngjashme me atë që një re ka kur noton.
Inxhinieria aeronautike është një luftë e vazhdueshme kundër armikut më të madh të një aeroplani: rezistencës. Megjithëse korpi i një aeroplani prej aliazhit të aluminit mund të duket i butë në prekje, ai është mjaft i ashpër në nivel mikroskopik. Një shtresë e hollë ajri ngjitet në korp si aeroplani përparon në atmosferë me 480 nyje (552 mph, 890 km/h).
Megjithatë, ekziston një hap i vogël, rreth një milimetër i trashë, midis sipërfaqes dhe kësaj shtrese ajri. Ky hap, i quajtur “sub-shtresa viskoze”, është një grumbull kaotik i turbulencave dhe ajri i trazuar.
Rezultati i kësaj shtrese të turbulencës është rezistenca e shkaktuar nga friksioni i sipërfaqes. Kjo përbën rreth 50% të rezistencës aerodinamike totale, duke ulur performancën dhe eficiencën e fluturimit. Natyrisht, nëse kjo turbulencë mund të ulet, eficienca mund të rritet në mënyrë të konsiderueshme.
Këtu hyjnë në lojë rejat.
Ashtu siç lëkura e aeroplanëve nuk është aq e butë sa do të dëshironim, e njëjta gjë vlen edhe për rejat. Lëkurat e tyre të mbushura me squame janë shumë të ashpra – siç mund ta thotë kushdo që ka pasur fatin të dëshpërohet nga një gërvishtje e një re. E vërteta është se këto squame të vogla, që ngjajnë me dhëmbë, quhen “dentikule dermale”. Pra, janë squame që ngjajnë me dhëmbë dhe kanë kanale mikroskopike, të ngritura dhe paralele.
Duke u shpalosur përgjatë trupit të re, këto dentikule bëjnë diçka mjaft të zgjuar. Ndërsa uji rrjedh mbi re, formohen mikro-turbulenca, ashtu siç ndodh në lëkurën e një aeroplani. Në rastin e re, kanalet mbajnë turbulencat larg lëkurës. Kjo e ul turbulencën, duke i lejuar reja të notojë shpejt dhe butë.
AeroSHARK arrin një efekt të ngjajshëm duke imituar dizajnin e natyrës. Është një film polimerik artificial me kanale 50-mikrometrike të shtruara në të, për të riprodhuar gjeometrinë, lartësinë dhe hapësirën e kanaleve të lëkurës së re.
Me pak fjalë, kompania pretendon një ulje prej një për qind të karburantit dhe emetimit për çdo fluturim, me deri në 2% kur lëkura aplikohet edhe në krahë dhe në pjesën e pasme të aeroplanit.
Miratimi i EASA nuk është hera e parë që AeroSHARK është instaluar në aeroplanë komercialë. Ai tashmë është testuar në 22 aeroplanë në flotën e Boeing 777 të grupit Lufthansa, ku raportohet se ka kursyer deri në 19 ton karburant në ditë.
Megjithatë, kjo shënon momentin kur teknologjia tani mund të aplikohet në një familje të tëre të re aeroplanësh, duke sugjeruar një rol më të madh për sipërfaqet e frymëzuara nga dentikulat në të ardhmen.
“AeroSHARK është një shembull i shkëlqyer i se si risitë nga Grupi Lufthansa mund të japin kontribute konkrete për një eficiencë më të madhe dhe emetime më të ulëta”, tha Grazia Vittadini, Drejtoreshë e Teknologjisë, Grupi Lufthansa. “Me certifikimin e planifikuar për Airbus A330ceo, ne po shfrytezojmë potencialin e një pjese të rëndësishme të flotës globale të aeroplanëve me fluturime të gjata. Aleanca e inovacionit midis Lufthansa Technik, Discover Airlines dhe Mastercard demonstron edhe një herë se si partnerët e fortë mund të nxitin progresin së bashku.”
Burimi: Grupi Lufthansa
Burimi: newatlas.com
