Synimi i ndërtimit për kompleksin Čebren-Galište: 2027
Maqedonia e Veriut synon të fillojë ndërtimin e projekteve hidroelektrike të planifikuar qëllimisht Čebren dhe Galište në vitin 2027. Qeveria po rivendos një investim të kombinuar deri në 1.5 miliardë euro, pas tentativave të përsëritura dhe të dështuara për dhënien e koncesioneve. Planifikimi përfshin dy impiante të ndara me kapacitete të ndryshme gjenerimi.
Čebren është planifikuar me një kapacitet rreth 333 MW, ndërsa Galište do të shtonte rreth 193.5 MW. Termini 2027 prezantohet si një qëllim ekzekutimi, dhe jo si një afat i caktuar. Një kusht i rëndësishëm për progresin mbetet disponueshmëria e financimit.
Statusi i financimit dhe drejt një strukture të udhëhequr nga shteti
Qeveria thotë se institucionet financiare ndërkombëtare kanë shfaqur interes për të mbështetur këtë projekt, por ende nuk është shpallur asnjë angazhim lidhës nga ana e kreditoreve ose mbyllja financiare. Kjo dallim është i rëndësishëm për të vlerësuar nëse projektet janë gati për të hyrë në fazën e prokurimit dhe ndërtimit. Hapi i radhës dhe vendimtar do të jetë financimi.
Projeketet janë diskutuar për vite me radhë, dhe modelët e mëparshëm të koncesioneve private nuk arritën të implementoheshin. Strategjia e fundit po orienton gjithnjë më shumë drejt një strukture të udhëhequr nga shteti me financim institucional. Deri sa të arrihet një rezultat financiar, Čebren dhe Galište mbeten ndër ambicjet më strategike të rajonit, por që vazhdojnë të vonohen.
Roli në fleksibilitetin e sistemit dhe bilancimin e energjisë
Nëse ndërtohen, dy impiante do të forconin dukshëm prodhimin vendor dhe fleksibilitetin e Maqedonisë së Veriut. Burimet hidroelektrike të mëdha mund të ofrojnë bilancim, rezerva dhe energji në kulmin e kërkesës, ndërsa vendi shton energjinë e erës, diellore dhe ruajtjen me bateri. Kjo do të ndryshojë edhe përpjekjet për të ulur varësinë nga qymyri.
Megjithatë, ekonomia është sfiduese, me një investim total i kufizuar në deri në 1.5 miliardë euro. Projektet do të kërkonin një borxh të konsiderueshëm afatgjatë dhe një strukturë të qartë të të hyrave, e cila të jetë në gjendje të mbështesë rrezikun e ndërtimit dhe operimit. Lejet mjedisore dhe menaxhimi i ujit janë gjithashtu identifikuar si çështje kryesore.
Burimi: SEE Energy News
