Komplikime nga një ndryshim në softuer shkaktojnë shqetësim për linjat ajrore që kanë porositur avionë të reja me trup të ngushtë
Vonesa e fundit në programin e avionëve komercialë të Boeing është një lajm i padeshur për kompaninë, vetëm dy javë pasi ajo tha se certifikimi i 737 Max 10, i cili është vonuar për disa vjet, ishte në fazën përfundimtare. CEO-ja Kelly Ortberg tha më 16 shtator se ai avion, i cili është më i madh dhe me kapacitet më të lartë, do të certifikohej “shumë shpejt”.
Megjithatë, Boeing ka informuar linjat ajrore që fluturojnë me avionët 737 Max për një problem të panjohur më parë, i lidhur me një përditësim të softuerit të kabinës, raportoi “The Wall Street Journal” më 26 shtator. Kjo problematikë ka bërë që linjat ajrore amerikane të mëdha të kërkojnë që të mos dorëzohen avionët Max të prodhuar para se të instalohej përditësimi nga GE Aerospace në nëntor 2024. Si Southwest Airlines ashtu edhe United Airlines kanë refuzuar të pranojnë avionë të rinj.
WSJ dhe Bloomberg raportuan më vonë se certifikimi i Max 10 do të vonohej si rezultat i problemit të softuerit, i cili mund të shkaktojë që pilotët të fluturojnë pa disa funksione të autopilotit pas një tentativa të dështuar të uljes. Administratorja e FAA, Bryan Bedford, i tha gazetarëve se agjencia ende nuk ka përcaktuar nëse ky është një rrezik për sigurinë.
Ndalesa e fundit në procesin e certifikimit është si të rrëzuar para vijës së finishit. Sipas disa burimeve, Boeing ishte vetëm disa ditë larg marrjes së një certifikate të amenduar për Max 10, duke duketjë se kishte përparuar pasi kishte siguruar certifikimin e Max 7 në korrik.
Kur u pyet nga Leeham News and Analysis (LNA) për një koment mbi këto raportime, Boeing tha thjesht: “Ne vazhdojmë të ndjekim udhëzimet e FAA ndërsa punojmë në procesin e certifikimit”. Inxhinierët janë duke punuar tashmë në një zgjidhje, dhe kompania ka formuar një Bord Korrigjues për të vlerësuar situatën. Sa do të zgjasë kjo, nuk është e qartë.
Një tjetër pengesë për Max 10, i cili është vonuar për një kohë të gjatë, është një goditje për përpjekjet e rimëkëmbjes së Boeing. Kompania po e vë theksin në këtë model për të konkurruar me Airbus A321neo, për të siguruar të hyrat e nevojshme dhe për të ndihmuar kompaninë Boeing Commercial Airplanes të kthehet në profitabilitet.
Ky model përfaqëson rreth një të tretën e porosive të paplotësuara të Boeing. Linjat ajrore në mbarë botën kanë porositur rreth 1.500 Max 10, sipas të dhënave të Cirium. Ndër klientët e mundshëm janë Alaska Airlines, American Airlines, Lufthansa Group, WestJet dhe Vueling.
Boeing ka prodhuar tashmë rreth një duzinë trupash të avionëve Max 10, si dhe tre modele testimi, sipas Cirium. Prodhimi i këtij modeli do të përqendrohet kryesisht në linjën e re North Line në Everett, Washington, ku trupat e Max 10 janë vendosur në linjë në korrik.
Dorëzimet e Max 7 dhe Max 10 ishin paraparë të fillonin në fillim të viteve 2020, por certifikimi i të dyja avionëve është vonuar rëndë. Vëmendja ndaj procesit të certifikimit të FAA dhe marrëdhënies së saj me Boeing është intensifikuar pas dy rrëzimeve të avionëve Max në vitet 2018-19. Vështirësitë teknike, si problemi me ngrohjen e motorit, më vonë e penguan aftësinë e Boeing për të përfunduar familjen e tij të re të avionëve me trup të ngushtë.
Dorëzimet e Max 7, të cilat pritet të fillojnë në fillim të vitit 2027, gjithashtu mund të vonohen si rezultat i këtij problemi.
Kjo situatë nuk është ideale për Boeing, i cili po punon për të rritur prodhimin e 737 dhe për të rikthyer besimin e linjave ajrore. Robert Stallard i Vertical Research Partners vuri në dukje se Boeing ishte në “fazën e fundit” para se të përballte një pengesë të re në certifikimin e Max 10.
Nuk është e qartë sa avionë në shërbim janë prekur nga problemi i softuerit. Analisti i Jefferies, Sheila Kahyaoglu, vë në dukje se janë dorëzuar 800 avionë Max që nga instalimi i përditësimit të softuerit të kabinës, por jo të gjitha janë prekur.
“Është e rëndësishme të theksohet se jo të gjitha dorëzimet e Max që nga nëntori 2024 përfshijnë versionin 14 të softuerit”, tha ajo në një shënim të fundit për investitorët. “Si rrjedhojë, flota e avionëve Max në shërbim për [American Airlines, Alaska Airlines, Southwest Airlines dhe United Airlines] nuk përdorin versionin e softuerit në fjalë”.
Disa vëzhgues të industrisë, përfshirë pilotët e 737, thonë se problemi është një çështje e vogël dhe mund të zgjidhet nga teknikët në pak orë, duke shprehur frustrim për qasjen e kujdeshme të FAA. Kritikët, ndërkohë, e shohin si një pengesë të re e lidhur me praktikën e gjatë të Boeing për të instaluar avionikë dhe softuer të modernizuar në harduerin e vjetër të kompjuterëve të 737, duke cituar MCAS si shembull më të njohur.
Vonesa në certifikimin e Max 10 është një problem i fundit për Boeing, i cili së fundmi pa vonimin e certifikimit të 777-9 në vitin 2027, dhe po përballohet me mundësinë e një greve nga sindikata e inxhinierëve dhe teknikëve, që nga data 6 tetor. Një grevë nga punonjësit e përfaqësuar nga SPEEA mund të pengojë më tej përpjekjet e kompanisë për të certifikuar Max 10 dhe 777X.
Burimi: AIN Online
