ROMË – Italia ka rritur ndjeshëm angazhimin e saj financiar për Programin Global të Aviacionit Luftarak (GCAP), duke alokuar 875 milionë euro për projektin e avionit luftarak të gjeneratës së gjashtë në vitin 2026, ndërkohë që ka shkurtuar shpenzimet për tanket e reja kryesore të betejës dhe mjetet e blinduara luftarake.
Ministria italiane e Mbrojtjes dorëzoi në parlament për miratim buxhetin e vonuar të mbrojtjes për vitin 2026 gjatë javës së 9 nëntorit, duke zbuluar ndryshime thelbësore midis shpenzimeve të planifikuara dhe atyre të raportuara për disa programe të mëdha ushtarake.
Rriten fondet për avionin luftarak GCAP
Shpenzimet e Italisë për GCAP arritën në 875 milionë euro (970 milionë dollarë) në vitin 2026, krahasuar me 625 milionë euro në vitin 2025. Shifra e fundit është gjithashtu dukshëm më e lartë se 275 milionë eurot që planifikuesit kishin parashikuar për shpenzimet e programit për vitin 2026 në dokumentin buxhetor të vitit të kaluar.
Buxheti i vitit 2026 parashikon 696 milionë euro shpenzime për GCAP në vitin 2027, duke treguar se programi do të vazhdojë të marrë mbështetje të konsiderueshme financiare ndërsa zhvillimi përparon. GCAP është një nismë e përbashkët që përfshin Italinë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Japoninë për të zhvilluar një avion luftarak të gjeneratës së gjashtë, i cili synohet të hyjë në shërbim nga viti 2035.
Në korrik të vitit 2026, tri vendet partnere i dhanë një kontratë zhvillimi prej 4,6 miliardë paundësh (6,1 miliardë dollarë) kompanisë Edgewing, sipërmarrjes së përbashkët industriale përgjegjëse për projektimin dhe zhvillimin e avionit luftarak.
Marrëveshja 18-mujore mbulon fazën tjetër të projektimit, inxhinierisë dhe vlerësimit të avionit, duke e çuar programin drejt zhvillimit të plotë.
Ndërsa financimi për GCAP u rrit, shpenzimet e Italisë për programet e saj të mjeteve të blinduara të gjeneratës së ardhshme ranë konsiderueshëm. Dokumenti i fundit buxhetor i vendos shpenzimet e kombinuara për mjetet e reja luftarake të këmbësorisë Lynx, tanket kryesore të betejës Panther dhe përmirësimet e flotës ekzistuese Ariete në 177 milionë euro për vitin 2026.
Kjo përfaqëson një ulje nga 281 milionë euro në vitin 2025 dhe është dukshëm nën 425 milionë eurot e parashikuara për vitin 2026 në dokumentin e mëparshëm buxhetor.
Programet janë pjesë e një plani më të gjerë prokurimi prej 23 miliardë eurosh që përfshin prodhuesin gjerman të mbrojtjes Rheinmetall dhe kompaninë italiane Leonardo.
Plani i prokurimit parashikon dorëzimin e 1.050 mjeteve luftarake të këmbësorisë Lynx dhe 272 tankeve kryesore të betejës Panther. Megjithatë, ministri i Mbrojtjes, Guido Crosetto, njoftoi në korrik se qeveria synonte të ulte kostot e programit me 18%.
Buxheti i fundit parashikon një rritje të konsiderueshme të financimit të kombinuar për tri programet e mjeteve të blinduara në 872 milionë euro në vitin 2027. Kjo sugjeron se shifra më e ulët e shpenzimeve për vitin 2026 nuk përfaqëson domosdoshmërisht një ulje të përhershme në përpjekjet e planifikuara të prokurimit.
Bien gjithashtu fondet për F-35
Programi i avionëve F-35 i Italisë gjithashtu mori më pak fonde sesa ishte parashikuar më parë. Vendi alokoi 782 milionë euro për programin në vitin 2026, krahasuar me 961 milionë eurot që planifikuesit kishin parashikuar në dokumentin e mëparshëm buxhetor.
Italia planifikon të blejë gjithsej 115 avionë F-35 si pjesë e përpjekjeve të saj afatgjata për modernizimin e aviacionit ushtarak. Programi përfshin si avionët luftarakë konvencionalë F-35A, ashtu edhe variantet F-35B me ngritje të shkurtër dhe ulje vertikale, raportoi Defense News.
Një përllogaritje e alokimeve individuale të programit e vendos shpenzimin e mbrojtjes së Italisë për vitin 2026 në përafërsisht 12.8 miliardë euro, rreth 307 milionë euro më shumë se 12.5 miliardë eurot e llogaritura nga ndarja e programit të vitit të kaluar. Megjithatë, seksioni i plotë që detajon shpenzimet totale nuk ishte i disponueshëm për Defense News kur shqyrtoi dokumentin.
Britania e Madhe, Italia dhe Japonia avancojnë programin e avionëve luftarakë të gjeneratës së 6-të GCAP me një qendër të re
Burimi: Aviation A2Z

