Lufta me dronë detarë arriti një moment historik, pasi katër dronë goditës u lëshuan nga kuverta e super-aeroplanmbajtëses HMS Queen Elizabeth, si pjesë e një stërvitjeje që demonstroi se si mjetet ajrore luftarake pa pilot mund të operojnë krah për krah me avionët luftarakë dhe asete të tjera.
Disa e shohin çështjen e anijeve të mëdha dhe dronëve si një zgjedhje mes njërës ose tjetrës, por realiteti është shumë më kompleks. Ndonëse dronët po revolucionarizojnë operacionet ushtarake në të gjitha nivelet, ata nuk po zëvendësojnë gjithçka tjetër. Përkundrazi, ata shërbejnë si asistentë, vëzhgues dhe shumëzues të forcës që zgjerojnë rrezen e veprimit të forcave konvencionale. Si rrjedhojë, dronët mbështeten te anijet e mëdha po aq sa edhe këto anije kanë nevojë për ta.
Stërvitjet e fundit kanë përforcuar nevojën për të dyja platformat. Kjo është arsyeja pse Marina Mbretërore është e përkushtuar në zhvillimin e një flote hibride – dhe konkretisht të një krahu ajror hibrid për aeroplanmbajtëset – për të shtuar flotën britanike të aeroplanmbajtëseve, pilotëve dhe avionëve luftarakë “stealth” F-35B Lightning II.
Që ky vizion të ketë sukses, dronët goditës duhet të jenë të aftë të operojnë drejtpërdrejt nga aeroplanmbajtëset – veçanërisht ato të tipit STOVL (ngritje e shkurtër/ulje vertikale), siç është klasa Queen Elizabeth. Për ndryshim nga marinat amerikane dhe franceze, të cilat mbështeten në sistemet e integruara të katapultës CATOBAR, shumica e marinave aleate operojnë me sisteme të ngritjes së shkurtër me rampë (ski jump). Si pasojë, sistemet e ardhshme pa pilot duhet të operojnë jo vetëm nga aeroplanmbajtëset me rampë, por edhe nga anijet e sulmit amfib dhe anijet për helikopterë.
Në Atlantikun e Veriut, gjatë stërvitjeve “Neptune Reach B” dhe “Heavy Lift Challenge 3”, anija 65,000-tonëshe HMS Queen Elizabeth lëshoi me sukses katër dronë goditës Nyan, të zhvilluar nga Callen-Lenz, një degë e kompanisë BAE Systems.
Lëshimet u kryen duke përdorur një katapultë pneumatike të personalizuar, të montuar drejtpërdrejt në kuvertën e fluturimit të aeroplanmbajtëses, duke demonstruar se sistemi mund të instalohet në çdo anije që ka hapësirë të mjaftueshme në kuvertë. Për shkak se droni Nyan është një municion endacak i projektuar për misione goditëse njëdrejtimëshe, rikuperimi në kuvertë nuk është i nevojshëm.
Sipas Marinës Mbretërore, dronët Nyan operuan përkrah një mjeti ajror pa pilot TEKEVER AR5 të lartësisë dhe qëndrueshmërisë mesatare (MAME), i cili ofroi mbështetje për vëzhgim, logjistikë dhe shënjestrim – duke u mundësuar të gjithë dronëve goditës Nyan të arrinin objektivat e tyre të përcaktuara.
Shpresa është që operacione të tilla të përbashkëta aeroplanmbajtëse/dronë do ta ndihmojnë NATO-n të përforcojë patrullat parandaluese në zonën strategjike midis Grenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar (GIUK).
“Këto prova na japin dëshmitë dhe besimin për të vendosur se si sistemet pa pilot mund të funksionojnë krah për krah me mjetet ajrore me pilot,” tha komandanti toger David Burton, sponsor i provave për Kapacitetet e Marinës. “Mësimet e nxjerra do të na ndihmojnë të ndërtojmë një Marinë hibride, e cila u jep komandantëve më shumë mundësi zgjedhjeje dhe siguron që aeroplanmbajtëset tona të mbeten në ballë të luftës detare.”
Burimi: Royal Navy
Burimi: newatlas.com

