UASHINGTON – Një 48-vjeçar irlandez është paditur në Shtetet e Bashkuara për shkatërrimin e pretenduar të një avioni ushtarak transporti C-130 Hercules të Gardës Kombëtare Ajrore të SHBA-së, me vlerë 60 milionë dollarë, në Aeroportin Shannon (SNN) në Irlandën perëndimore. Prokurorët pretendojnë se Daithi O’Corrain, i njohur gjithashtu si David Curran, hyri me forcë në avion më 11 prill 2026 dhe përdori një sëpatë, kimikate gërryese dhe mjete të specializuara për të shkaktuar dëme që e lanë avionin përgjithmonë të papërshtatshëm për fluturim aktiv.
Aktakuza, e bërë publike në Manhatan më 17 nëntor, e akuzon O’Corrain për shkatërrim të pronës së qeverisë amerikane. Avioni ishte parkuar në një rrugë lidhëse (taxiway) ndërsa po përgatitej të vazhdonte një mision ushtarak jashtë vendit kur ndodhi incidenti. Nëse shpallet fajtor, O’Corrain përballet me një dënim maksimal prej 10 vitesh burg, megjithëse ai mbetet jashtë paraburgimit të autoriteteve amerikane.
Avioni ushtarak C-130 i shkatërruar
Sipas aktakuzës, O’Corrain hyri në Aeroportin Shannon rreth orës 04:40 të mëngjesit, pasi dyshohet se theu perimetrin e sigurisë. Më pas, ai iu afrua avionit C-130H Hercules të Gardës Kombëtare Ajrore të SHBA-së dhe hyri me forcë duke dëmtuar mekanizmin e kyçjes në derën e pasme të ekuipazhit.
Pasi hyri në avion, ai dyshohet se u barrikadua brenda duke përdorur rripa, kllapa dhe vida. Prokurorët thanë se ai gjithashtu vendosi rruaza metalike të përziera me epoksi në shinat e dyerve, duke penguar hapjen ose mbylljen e tyre.
Dëmi i pretenduar u shtri në disa sisteme kritike të avionit. Sipas raportimeve, O’Corrain preu instalimet elektrike dhe linjat hidraulike, shtrëngoi një linjë të oksigjenit të lëngshëm, shpoi kanalet e ajrit dhe theu çdo tregues në kabinën e pilotimit.
Prokurorët pretenduan më tej se ai kishte marrë me vete në avion kapsula galiumi. Ky metal mund të dëmtojë strukturat e aluminit dhe të gërryejë çelikun, duke e bërë atë veçanërisht shkatërrues për një avion të ndërtuar kryesisht nga alumini.
Dëmtimi vazhdoi edhe jashtë avionit. Hetuesit pretendojnë se O’Corrain përdori një sëpatë për të goditur pjesën e jashtme dhe futi substanca e objekte të panjohura, duke përfshirë rruaza metalike, në rezervuarët e karburantit.
Avioni u shpall më pas i papërdorshëm dhe nuk do t’i kthehet më statusit të fluturimit aktiv. Autoritetet amerikane e vlerësuan C-130H-në e dëmtuar me rreth 60 milionë dollarë.
Muaj të tërë planifikimi të detajuar të sulmit
Hetuesit amerikanë besojnë se incidenti përfshinte përgatitje të gjera dhe jo vandalizëm spontan. Aktakuza pretendon se O’Corrain kaloi muaj të tërë duke hulumtuar ndërtimin e C-130, duke studiuar pikat e hyrjes në aeroport dhe duke mbledhur pajisje përpara se të hynte në zonën e kufizuar.
Përgatitjet e tij të pretenduara përfshinin porositjen e kapsulave të galiumit në internet, sigurimin e mjeteve dhe pajtimin në një aplikacion celular që gjurmon lëvizjet e avionëve, përfshirë fluturimet ushtarake. Prokurorët thanë gjithashtu se ai kërkoi koordinata që mund ta ndihmonin të identifikonte një pikë të përshtatshme për të thyer perimetrin e aeroportit.
Ekuipazhi i avionit e zbuloi ndërhyrjen disa orë më vonë. Rreth orës 09:40, anëtarët e ekuipazhit që po ktheheshin e pikasën O’Corrain përmes xhamit të zbuluar të kabinës së pilotit dhe njoftuan sigurinë e aeroportit.
Më pas, anëtarët e ekuipazhit pretenduan se e panë atë duke u ngjitur përmes një kapaku në çati dhe duke goditur avionin me një sëpatë. Policia irlandeze, e njohur si An Garda Síochána, e arrestoi atë në vendngjarje.
Akuzat në SHBA dhe shqetësimet për sigurinë e aeroportit
O’Corrain ishte përballur tashmë me akuza për dëmtim kriminal dhe shkelje të pronës në Irlandë pas arrestimit të tij. Aktakuza e re në Distriktin Jugor të Nju Jorkut shton një akuzë federale amerikane për shkatërrim të pronës qeveritare.
Ai ende nuk është transferuar në paraburgimin e SHBA-së dhe autoritetet nuk kanë njoftuar një datë për seancën gjyqësore. Mbështetësit e tij e kanë përshkruar atë si një aktivist të pavarur për paqen dhe e kanë lidhur incidentin e pretenduar me kundërshtimin ndaj përfshirjes ushtarake të SHBA-së në Lindjen e Mesme.
Aeroporti Shannon ka përjetuar disa shkelje të sigurisë që përfshijnë avionë ushtarakë amerikanë vitet e fundit. Në maj të vitit 2025, tre persona dyshohet se hynë me një furgon përmes gardhit rrethues të aeroportit, ndërsa një incident tjetër përfshiu individë që hynë në pistë dhe spërkatën me bojë një avion ushtarak amerikan.
Një tjetër shkelje ndodhi në nëntor të vitit 2025, kur individë dyshohet se hynë në një zonë të kufizuar ku ishte parkuar një avion ushtarak amerikan C-40, raportoi Times of India.
Rasti i fundit ka rikthyer vëmendjen te masat e sigurisë në aeroportin irlandez, i cili shërben si një pikë e rëndësishme tranziti për personelin dhe pajisjet ushtarake amerikane.
Akuzat kundër O’Corrain mbeten pretendime dhe ai prezumohet i pafajshëm derisa të provohet fajësia e tij në gjykatë.
SHBA miraton shitjen prej 24,3 miliardë dollarësh të avionit luftarak më të avancuar në botë për Arabinë Saudite
Burimi: Aviation A2Z

