Mbretëria e Bashkuar ka vetëm rreth katër duzina pilotë të trajnuar për avionë luftarakë F-35B dhe rreth 150 pilotë për avionë luftarakë Eurofighter Typhoon. Humbja qoftë edhe e një numri të vogël të këtyre pilotëve, të cilët zëvendësohen me vështirësi, për shkak të kalimit te linjat ajrore komerciale, është një goditje e rëndë. Ata janë në shënjestër të linjave ajrore britanike, ku Virgin Atlantic i ka targetuar drejtpërdrejt në reklamat e saj të rekrutimit gjatë vitit 2024.
Meqenëse Forcat Ajrore Mbretërore (RAF) janë shumë më të vogla se Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara (dhe Marinës/Trupave Detare), ato vuajnë nga mungesa e rezervave të pilotëve. Trajnimi i një piloti të avionit luftarak F-35 mund të kushtojë rreth 10 milionë dollarë, ndërsa numri i pilotëve të rinj që diplomohen çdo vit në Mbretërinë e Bashkuar shpesh numërohet me shifra njëshifrore.
Megjithatë, linjat ajrore zakonisht përqendrohen më shumë te pilotët e transportit ushtarak, si ata që fluturojnë me A330 MRTT dhe A400M. Le të shqyrtojmë se si Virgin Atlantic kërkon të tërheqë ish-pilotët e RAF-it dhe pse kjo përbën një problem madhor për Forcat Ajrore Mbretërore (dhe Marinën Mbretërore).
Reklama që targeton pilotët e avionëve luftarakë të RAF-it
Në vitin 2024, botimi London Loves Business shkroi se “pilotëve të RAF-it që kanë operuar me F-35 B Lightning II dhe Typhoon FGR4 po u ofrohet dyfishi i pagës së tyre vjetore për t’iu bashkuar Virgin”. Aty shtohet se atyre pilotëve do t’u ofroheshin linja për në Barbados dhe Nju Jork nëse do të linin RAF-in për të fluturuar me Virgin Atlantic.
Raporti theksonte se pilotëve po u ofrohej rreth dyfishi i shumës që ata zakonisht do të fitonin duke fluturuar për Forcat Ajrore Mbretërore. Në atë kohë, reklama e Virgin Atlantic raportohej të ishte si më poshtë:
“Për të qenë të përshtatshëm, ju duhet të jeni duke operuar, ose të keni operuar në tre vitet e fundit, me një nga avionët e mëposhtëm të RAF-it: F-35 B Lightning II, Typhoon FGR4. Si anëtar i ekuipazhit tonë të fluturimit, ju do t’i bashkoheni të vetmes linjë ajrore në Mbretërinë e Bashkuar që operon ekskluzivisht me distanca të gjata. Duke fluturuar nga London Heathrow drejt destinacioneve emocionuese si Nju Jorku, San Francisko, Las Vegas, Delhi, Barbados, Antigua dhe shumë të tjera.”
Reklama vazhdonte duke thënë se Virgin Atlantic operon me avionët me trup të gjerë “më të rinj, më të pastër dhe më të sofistikuar teknologjikisht”. Virgin është e pazakontë pasi operon ekskluzivisht me një flotë avionësh me trup të gjerë. “Gjuetia” e pilotëve të trajnuar të avionëve luftarakë nga linjat ajrore është një dukuri e zakonshme në shumë vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara. Për forcat ajrore, kjo mund të jetë shkatërruese, pasi kushton rreth dhjetë milionë dollarë për të trajnuar një pilot të vijës së parë të avionëve luftarakë dhe duhen vite për t’i zëvendësuar ata.
Pilotët britanikë të avionëve luftarakë F-35B
Në një forcë ajrore tipike perëndimore, duhet të ketë rreth 1.3 deri në 1.5 pilotë të trajnuar për çdo avion luftarak. Megjithatë, Britania (dhe forca të tjera ajrore) e kanë pasur të vështirë ta ruajnë këtë shifër. Ndërsa ushtria amerikane ka rreth 37,000 pilotë ushtarakë, duke përfshirë ata në Forcat Ajrore (USAF), Ushtri (helikopterë), Marinë, dhe Rojet Bregdetare, ushtria britanike ka me gjasë rreth 2,500.
Prej tyre, rreth 1,500 janë në Forcat Ajrore Mbretërore (RAF) dhe nga 500 në Marinën Mbretërore dhe Ushtrinë Britanike. Në vitin 2014, qeveria britanike bëri të ditur se kishte 1,760 pilotë të rregullt të trajnuar në RAF (duke përjashtuar rezervistët dhe ekuipazhin tjetër ajror), megjithëse ai numër ka të ngjarë të ketë rënë disi gjatë dekadës së fundit. Sidoqoftë, pilotët e avionëve luftarakë përbëjnë një grup të vogël brenda grupit të përgjithshëm të pilotëve.
Në fund të vitit 2022, ish-Sekretari i Mbrojtjes Ben Wallace zbuloi se kishte vetëm 30 pilotë britanikë të kualifikuar për F-35, plus tre pilotë të shkëmbyer. Deri në vitin 2023, ky numër ishte rritur në 34, me shtatë të tjerë që pritej të diplomoheshin së shpejti. Nga mesi i vitit 2026, RAF kishte marrë të gjithë kontingjentin e porositur fillimisht prej 48 avionësh F-35B, minus një që ra nga aeroplanmbajtësja.
Në mënyrë ideale, RAF duhet të ketë rreth 60–70 pilotë të trajnuar për F-35B, por nuk është e qartë se sa janë aktualisht. Ka pasur raportime se raporti mund të jetë më afër një piloti për avion, çka sugjeron se RAF mund të ketë tani diku rreth 45 deri në 50 pilotë të trajnuar për F-35B. Titujt e lajmeve shpesh flasin për avionët luftarakë, se sa janë dhe sa të gatshëm janë, por disponueshmëria e pilotëve është shpesh një pengesë më urgjente.
Flota e Eurofighter Typhoon e RAF
RAF bleu gjithsej 137 avionë Eurofighter Typhoon. Prej tyre, 26 avionë luftarakë të “Tranche 1” janë nxjerrë tashmë nga përdorimi, duke lënë një flotë prej katër avionësh të mbetur. Këta janë stacionuar në bazën RAF Mount Pleasant në Ishujt Falkland, si baza ajrore më e largët e Mbretërisë së Bashkuar me një prani të përhershme të avionëve luftarakë. Ata kanë për detyrë mbrojtjen e ishujve nga Argjentina dhe mbështeten nga avionët A400M dhe A330 MRTT.
Typhoon-ët e mbetur përfshijnë 67 avionë luftarakë të “Tranche 2” dhe 40 të “Tranche 3”. Në janar të vitit 2026, qeveria britanike deklaroi se do të përmirësonte 40 prej tyre me radarë të rinj dhe sisteme të tjera. Në korrik të vitit 2026, buxheti u rrit ndjeshëm dhe u raportua se të gjithë do të përmirësoheshin. Britania kishte thënë më parë se katër avionët luftarakë të mbetur të “Tranche 1” do të dilnin në pension në vitin 2027, por tani kjo mbetet e paqartë.
Avionë të përzgjedhur të Forcave Ajrore Mbretërore (sipas RAF)
F-35B (të ndarë me Marinën Mbretërore)
Airbus Voyager (A330 MRTT)
Boeing C-17 Globemaster III
Nuk ka pasur një njoftim publik të ngjashëm për numrin e pilotëve të avionëve luftarakë Typhoon që shërbejnë në Forcën Ajrore Mbretërore (RAF). Një shifër e arsyeshme do të ishte 140-160 pilotë të trajnuar për Typhoon. Kjo do t’i jepte RAF-it një grup prej deri në 200 pilotë avionësh reaktivë në total. Për më tepër, që nga qershori i vitit 2026, Forca Ajrore Mbretërore kishte 119 pilotë praktikantë të avionëve reaktivë që po ndiqnin procesin e trajnimit, nga RAF Cranwell deri në pikën e fillimit të një Njësie të Konvertimit Operacional.
Pilotët e helikopterëve janë më pak të rëndësishëm në Mbretërinë e Bashkuar
Duke filluar rreth vitit 2015 dhe më pas duke u përshpejtuar pas COVID-19, industria ajrore amerikane është përballur me një mungesë të paprecedentë pilotësh. Kjo ka prekur veçanërisht linjat ajrore rajonale dhe është përkeqësuar nga dalja në pension e brezit të “baby boomers”. Si përgjigje, industria ndërmori hapa për të tërhequr ish-pilotët e helikopterëve ushtarakë amerikanë; më parë, fokusi kishte qenë te pilotët e avionëve me krahë fiks.
Një nga shembujt më të famshëm ishte ai i Frontier Airlines, e cila nisi Programin e Tranzicionit të Rotorit për të ndihmuar pilotët e helikopterëve ushtarakë që të kalonin dhe të merrnin kualifikimet e tyre për avionë me krahë fiks. Programi doli të ishte aq i suksesshëm saqë, siç thuhej në faqen e internetit të Frontier:
“Për shkak të reagimit jashtëzakonisht pozitiv dhe numrit të madh të aplikimeve që kemi marrë për Programin tonë të Tranzicionit të Rotorit, ne kemi mbyllur përkohësisht dritaren e aplikimit. Mbani sytë hapur për më shumë informacion në lidhje me hapjen e dritares së aplikimit dhe ngjarjet e ardhshme të rekrutimit.”
Ndërkohë, në Mbretërinë e Bashkuar nuk ka pasur të njëjtën fushatë rekrutimi, pasi industria ajrore britanike është shumë më e vogël, ushtria është shumë më e vogël (vetëm disa qindra pilotë helikopterësh), dhe konvertimi është më pak i thjeshtë. Përkundrazi, industria britanike përqendrohet në rekrutimin e ish-pilotëve të transportit të RAF-it, pilotëve të avionëve reaktivë, kadetëve të aviacionit dhe pilotëve nga linja të tjera ajrore.
Pse linjat ajrore i paguajnë njësoj kapitenët e A350 dhe Boeing 777, edhe pse asnjë kompani ajrore amerikane nuk operon me të dyja llojet e avionëve?
Kalimi nga pilot ushtarak në pilot komercial në Mbretërinë e Bashkuar
Si në Shtetet e Bashkuara ashtu edhe në Mbretërinë e Bashkuar, është relativisht e thjeshtë për pilotët e avionëve luftarakë që të kalojnë nga fluturimi me avionë ushtarakë me krahë fiks në fluturimin me avionë pasagjerësh komercialë. Megjithatë, Shtetet e Bashkuara kanë ndërtuar një proces dukshëm më të pjekur dhe më të thjeshtë.
Për ish-pilotët britanikë të avionëve reaktivë, sfida kryesore është marrja e licencave civile, certifikimeve dhe përvojës së kërkuar nga Autoriteti i Aviacionit Civil i Mbretërisë së Bashkuar (CAA). CAA e njeh përvojën e fluturimit ushtarak përmes Skemës së Akreditimit të Ekuipazhit Ushtarak, që do të thotë se pilotët që kalojnë në sektorin civil nuk kanë nevojë të fillojnë nga e para.
Ata mund të përfitojnë kredite për Licencën e tyre të Pilotit Komercial, por në përgjithësi duhet të plotësojnë ende testet e njohurive teorike për ATPL, testet e fluturimit civil, e kështu me radhë. I gjithë procesi i konvertimit nga avionët ushtarakë në ata komercialë shpesh zgjat nga gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj, në varësi të sasisë së krediteve të trajnimit që njihen dhe datës së fillimit të kursit të linjës ajrore.
Në SHBA, procesi zakonisht zgjat rreth tre deri në nëntë muaj. Për krahasim, për ata që fillojnë nga e para në Mbretërinë e Bashkuar, zakonisht duhen nga tre deri në mbi tetë vjet që një pilot të fluturojë me një linjë ajrore të madhe. Në Shtetet e Bashkuara, kjo periudhë varion nga dy deri në mbi gjashtë vjet, në varësi të faktorëve të ndryshëm.
Sipas Planespotters.net, Virgin Atlantic aktualisht operon me një flotë prej 44 avionësh të gjerë (widebody), me një moshë mesatare prej 8.4 vjetësh. Këtu përfshihen 14 Airbus A330 (gjashtë A330-300 dhe nëntë A330neo), 12 Airbus A350-1000 dhe 17 Boeing 787-9 Dreamliner. Kjo e bën atë një nga flotat më të mëdha të avionëve të gjerë në botë, megjithëse, për krahasim, ky total do të përfaqësonte vetëm rreth 15% të flotës gjigante të avionëve të gjerë të Emirates.
Porositë e mbetura të Virgin Atlantic për A330-900 do të zëvendësojnë flotën e saj të mbetur të avionëve të vjetër A330-300 deri në vitin 2027, duke rritur njëkohësisht flotën e përgjithshme. Linja ajrore u themelua në vitin 1984 dhe shërben në rreth 29 destinacione, kryesisht nga qendrat e saj në Londër Heathrow dhe Mançester. Linja ajrore është gjithashtu anëtare e SkyTeam dhe është në pronësi 49% nga Delta Air Lines. Virgin Atlantic është shndërruar në një transportues me rrjet të përzier që shërben si për destinacione turistike, ashtu edhe për rrugë me fokus biznesin.
Ajo ofron fluturime drejt destinacioneve të Karaibeve si Antigua dhe Barbuda, Barbados, Grenada, Xhamajka (Montego Bay), Kankun në Meksikë, Shën Luçia, si dhe Shën Vincent dhe Grenadinet. Destinacionet e saj në SHBA përfshijnë Las Vegasin, Orlandon, Majamin, Tampën, si dhe disa destinacione të tjera më pak të fokusuara te turizmi, si Bostoni. Virgin ka fluturime edhe në disa rrugë të tjera jo-turistike, duke përfshirë ato drejt Indisë dhe Nigerisë.
Linjat ajrore Avionët Virgin Atlantic
Pajtohuni për njohuri më të thella mbi tendencat e rekrutimit të pilotëve
Burimi: Simple Flying

