Kombet e Evropës Qendrore, Lindore dhe Juglindore janë të etura për të thelluar lidhjet e tyre energjetike me Shtetet e Bashkuara, në një zhvendosje të vazhdueshme rajonale larg Rusisë. Konferenca e 7-të e Partneritetit për Bashkëpunim Energjetik Transatlantik (P-TEC) në Varshavë hapi rrugën për më shumë marrëveshje të mundshme për furnizimin dhe teknologjinë e gazit natyror të lëngshëm (LNG) dhe energjisë bërthamore. Ngjarja u zhvillua pikërisht në kohën kur Bullgaria pothuajse dyfishoi kapacitetin e saj të dërgimit të gazit drejt Rumanisë, përgjatë rrugës së Korridorit Vertikal të Gazit në rajon.
Nuk ka “asnjë alternativë të arsyeshme” për bashkëpunimin midis Evropës dhe SHBA-së për sa i përket LNG-së, energjisë bërthamore dhe tregtisë së energjisë, tha Kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, në Varshavë, duke hapur takimin e shtatë të Partneritetit për Bashkëpunim Energjetik Transatlantik.
“Ne vendosëm këtu në Poloni, dhe më vonë arritëm të bindim Evropën, që të ndërtojmë një sistem të diversifikuar që do ta bënte Evropën të pavarur nga çdo burim i vetëm energjie. Ato vite kur po ndërtohej varësia nga Rusia janë pas nesh,” theksoi ai.
Wright: E ardhmja ekonomike dhe energjetike e Evropës nuk do të shkruhet në Paris apo Londër
Wright: E ardhmja ekonomike dhe energjetike e Evropës nuk do të shkruhet në Paris apo Londër
E ardhmja ekonomike dhe energjetike e Evropës nuk do të shkruhet në Paris apo Londër, sipas Sekretarit të Energjisë së SHBA-së, Chris Wright. “Ajo do të shkruhet në Varshavë, në Pragë, në Bratislavë, në Sofje, në Bukuresht, në Athinë, në Dubrovnik, në Kiev. Këta janë motorët e ardhshëm ekonomikë,” tha ai në këtë ngjarje.
Në këtë kontekst, një pikë kryesore e takimit dyditor ishte fillimi zyrtar i dërgesave afatgjata të kompanisë amerikane Venture Global të LNG-së amerikane drejt Polonisë. Sasitë janë të barabarta me një të tretën e kërkesës vjetore të Polonisë për gaz natyror, vuri në dukje Wright.
Njëkohësisht, kompania polake e energjisë e kontrolluar nga shteti, Orlen, nënshkroi një kontratë me kompaninë ukrainase Naftogaz për rigazifikimin dhe dërgimin e gazit nga tre ngarkesa amerikane në tremujorin e parë. Orlen tha gjithashtu se ka nënshkruar një marrëveshje me furnizuesin shtetëror të energjisë së Sllovakisë, Slovenský plynárenský priemysel (SPP), për hapjen e një faze të re bisedimesh mbi furnizimet me gaz duke përdorur LNG-në e importuar në Poloni.
Për më tepër, Orlen dhe kompania hungareze MVM ONEnergy, pjesë e grupit shtetëror MVM Group, kanë nënshkruar një memorandum për të njëjtin lloj marrëveshjeje të mundshme.
Kapaciteti i gazsjellësit Kroaci-Hungari pritet të dyfishohet
Pjesëmarrësit në konferencën P-TEC përfshinin ministrat e energjisë të Malit të Zi, Hungarisë, Greqisë, Kroacisë, Bosnjë-Hercegovinës, Rumanisë, Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë.
Duke zgjeruar terminalin e saj të gazit natyror të lëngshëm (LNG) në ishullin Krk në 6.1 miliardë metra kub në vit dhe duke zhvilluar rrjetin e transmetimit të gazit, Kroacia po lehtëson furnizimin për Evropën Qendrore dhe Juglindore, veçanërisht për vendet pa dalje në det, tha ministri Ante Šušnjar. Qeveria ka akorduar 558 milionë euro për investime në këtë segment, theksoi ai.
Kapaciteti vjetor i furnizimit me gaz për Hungarinë do të dyfishohet në më shumë se 3.5 miliardë metra kub në vit, nënvizoi ministri.
Šušnjar vuri në dukje gazsjellësin e naftës JANAF (Jadranski naftovod) si një tjetër rrugë strategjike furnizimi për sigurinë energjetike të Evropës Qendrore, veçanërisht për Hungarinë dhe Sllovakinë.
Greqia është porta hyrëse për LNG-në amerikane
Në kontekstin e rritjes së pranisë së SHBA-së në sektorin e energjisë në Evropën Juglindore, projekti më i rëndësishëm është Korridori Vertikal i Gazit. Bëhet fjalë për një rrugë gazsjellësi nga Greqia, duke përfshirë terminalet e saj të LNG-së, përmes Bullgarisë dhe Rumanisë drejt Moldavisë, Ukrainës dhe Evropës Qendrore. Serbia dhe Maqedonia e Veriut po krijojnë një degëzim tjetër.
Ministria e Mjedisit dhe Energjisë e Greqisë bëri të ditur se fokusi i takimit të ministrit Stavros Papastavrou me Sekretarin Wright ishte roli strategjik i vendit si një portë energjetike për Evropën Juglindore dhe Qendrore, përmes forcimit të mëtejshëm të bashkëpunimit dypalësh me SHBA-në dhe shfrytëzimit të plotë të Korridorit Vertikal.
Serbia dhe Maqedonia e Veriut do të krijojnë një degëzim brenda Korridorit Vertikal të Gazit
Serbia dhe Maqedonia e Veriut do të krijojnë një degëzim brenda Korridorit Vertikal të Gazit
Pak para kësaj ngjarjeje, Bullgaria pothuajse dyfishoi kapacitetin e saj të furnizimit me gaz drejt Rumanisë. Vëllimi i ndërlidhjes Kardam – Negru Vodă 1 u rrit me 86% në 296.8 GWh në ditë. Kjo është afërsisht 27 milionë metra kub.
Bulgartransgaz ka përmirësuar seksionet e saj të brendshme Kulata-Kresna dhe Rupcha-Vetrino, ku ky i fundit përfundoi vetëm javën e kaluar.
Operatori bullgar i transmetimit dhe magazinimit dhe homologu i tij rumun Transgaz kanë një tjetër ndërlidhje shumë më të vogël, Ruse (Rousse) – Giurgiu.
Nënshkruhet memorandumi i mirëkuptimit për zhvillimin e projekteve të reaktorëve modularë të vegjël (SMR) në Bullgari
Ndër marrëveshjet për energjinë bërthamore të nënshkruara në takimin e Partneritetit për Bashkëpunim Energjetik Transatlantik në Varshavë, është edhe një memorandum mirëkuptimi midis platformës për zhvillimin e reaktorëve modularë të vegjël (SMR) me seli në Varshavë, SGE, kompanisë shtetërore bullgare të energjisë elektrike (NEK) dhe zhvilluesit bullgar të projekteve SMR, Blue Bird Energy.
Ata krijuan një kornizë paraprake për bashkëpunim mbi zhvillimin e mundshëm të projekteve të energjisë bërthamore bazuar në teknologjinë BWRX-300 të GE Vernova Hitachi Nuclear Energy.
Pjesëmarrja e NEK, një kompani në pronësi të plotë shtetërore brenda Bulgarian Energy Holding (BEH), zgjeron bashkëpunimin midis SGE dhe Blue Bird Energy, të cilat nënshkruan një letër qëllimi në dhjetor të vitit 2025.
Memorandumi i Mirëkuptimit mbështet strategjinë më të gjerë të SGE për të zhvilluar një flotë të standardizuar ndërkufitare të reaktorëve BWRX-300 në të gjithë Evropën. Në Poloni, janë lëshuar vendime në parim për 26 njësi.
Burimi: Balkan Green Energy News

