Ndërsa disa nga “talentet” e inteligjencës artificiale — si për shembull krijimi i menuve të restoranteve me pamje të pranueshme — mund të vihen legjitimisht në dyshim, nuk ka dyshim se këta botë dhe agjentë shkëlqejnë në identifikimin e modeleve brenda sasive të mëdha të të dhënave, dhe dëshmia më e fundit vjen nga zbulimi i mundshëm i një vendbanimi arkeologjik të fshehur të Majave në Meksikë.
Studiuesi i Google, Pietro Miotti, përshkroi se si pati një “mendim të rastësishëm gjatë pushimeve” mbi mënyrën se si agjentët e inteligjencës artificiale mund të përdoreshin për të shqyrtuar grupet e të dhënave LiDAR — harta topografike të terrenit të Tokës, të kapura nga satelitët hapësinorë.
Lazerët LiDAR (Light Detection and Ranging) mund të depërtojnë përmes mbulesës së reve dhe kurorave të pyjeve, duke u mundësuar studiuesve të gjejnë forma në peizazh që nuk janë të dukshme për syrin e lirë (ose në peizazhe që nuk janë as të aksesueshme për arkeologët).
Miotti ngarkoi 48 agjentë nga aplikacione të ndryshme të inteligjencës artificiale që të kontrollonin një bazë të dhënash të NASA-s me informacione LiDAR të mbledhura në të gjithë Perunë, dhe inteligjenca artificiale u kthye me rezultate të shumta mbi struktura që mund të ishin ndërtesa. Një skanim i dytë nga agjentët identifikoi një vendndodhje të veçantë që ende nuk është përmendur në literaturën shkencore.
Agjentët e mi të inteligjencës artificiale gjetën një vendbanim të pashënuar të Majave në Meksikë, duke përdorur të dhëna LiDAR nga një bazë të dhënash e NASA-s.
72 orë nga një mendim i rastësishëm gjatë pushimeve deri te një përgjigje nga instituti kombëtar i arkeologjisë së Meksikës.
Çfarë kohe për të jetuar… https://t.co/3bOMEdUFdF 10 nëntor 2026
Ndihma e inteligjencës artificiale nuk ndaloi me kaq: ndihmësit bot të Miottit i treguan atij se me kë duhet të kontaktonte për zbulimin (Instituti Kombëtar i Antropologjisë dhe Historisë i Meksikës ose INAH), dhe më pas hartuan një email (në spanjisht) drejtuar agjencisë përkatëse, duke përfshirë detajet e gjetjes dhe vendndodhjen e saj në hartë.
Përfaqësuesit nga INAH u vunë në kontakt dhe ekspertët atje po e hetojnë më tej: një rezultat real, brenda 72 orësh. Statusi i vendndodhjes si një vendbanim i lashtë i Majave nuk është konfirmuar ende, por duket si një pistë premtuese, e cila u bë e mundur nga inteligjenca artificiale.
“Unë mendoj se jemi në prag të një revolucioni në çdo shkencë, jo vetëm në kodim, fizikë dhe matematikë,” thotë Miotti. “Dhe në këtë pikë, ne duhet të skanojmë me LiDAR të gjithë planetin dhe t’i lëmë agjentët të na ndihmojnë të gjejmë pjesën tjetër.”
Miotti nuk e kishte mbaruar ende punën aty, dhe kërkoi nga Gemini të gjeneronte një imazh se si mund të kishte dukur vendbanimi në vitin 700 pas Krishtit — kur populli i Majave jetonte realisht atje. Në epokën moderne, një eksplorim serioz mund të bëhet nga një kompjuter përmes një ekipi botësh të inteligjencës artificiale, si dhe në terren.
Burimi: TechRadar.com
