Një film i ri nga regjisora gjermane e njohur, Doris Dörrie, i nxit shikuesit të shqyrtojnë pasojat thellësisht të inteligjencës artificiale në kujdesin për të moshuarit dhe në fazën e fundit të jetës. I vendosur në një Hamburg të ardhshëm, filmi “Zonja Winkler largohet nga shtëpia” paraqet një botë ku robotët humanoidë janë integruar plotësisht në jetën e përditshme, duke ndihmuar në detyra që variojnë nga dorëzimi i pakove deri tek shëtitja e qenve.
Personazhi qendror i filmit është një grua e vjetër, e bëra e së cilës vështirësohet pas një rrëzimi, duke e shtyrë të konsiderojë një robot kujdesi i pajisur me një program special të quajtur “Fundi i Jetës”. Kjo teknologji lejon robotin të ofrojë ndihmë për vdekje në kushtet e caktuara, kur personi kërkon shprehimisht dhe plotëson kriteret mjekësore. Filmi eksploron emocionet komplekse që rrethojnë këtë zgjedhje, duke përfshirë presionin që ushtrohet mbi anëtarët e familjes, si bijat, për të ofruar kujdes.
Dörrie, e njohur ndërkombëtarisht për filma si “Lule të ëmbëltit” dhe “Përshëndetje nga Fukushima”, përdor këtë histori për të ekzaminuar disa çështje sociale kryesore me një qasje të lehtë. Këto përfshijnë sfidat e popullsisë së plakur në vendet si Gjermania, Japonia dhe Kina, të drejtën për të vdekur sipas dëshirës së njeriut dhe dinamikat e vështira të marrëdhënieve nënë-bijë që përfshijnë kujdesin dhe përgjegjësinë.
Filmi ngri pyetjen nëse inteligjenca artificiale duhet të kalkulojë kostot e kujdesit për të moshuarit dhe të vendosë nëse ai shpenzim është ende “i vlefshëm” për shoqërinë. Dörrie bën paralele me legjendën japoneze të Narayama, ku fëmijët e mëdhenj pritej të brahsin prindërit e tyre të plakur në një mal për shkak të burimeve të pakëta, duke theksuar debatin e vazhdueshëm rreth barrës ekonomike të kujdesit për të moshuarit.
Dörrie thekson se personi i moshuar në film ka të drejtë të marrë vendime autonome kur arrin një gjendje të caktuar shëndetësore, por këto vendime janë të pakthyeshme. Ajo thekson kompleksitetin e lirisë së vullnetit në këtë skenar, duke vëzhguar se vendimi mund të ndikohet jo vetëm nga faktorët ekonomikë, por edhe nga dëshira për të mos qenë më një barrë për të afërmit, veçanërisht për bijën.
Filmi shpesh përball këto pyetje të vështira në mënyrë të tërthuar dhe përmes humorit të zi. Një skenë tregon një këshilltar kujdesi që i prezanton protagonistes veçorinë “Fundi i Jetës” si një opsion shtesë tërheqës dhe të thjeshtë, duke minimizuar shqetësimet që ajo mund të ketë ndryshe.
Është interesante se Dörrie nuk kërkon të demonizojë AI. Ajo e gjen robotin, të cilin gruaja e vjetër e quan Pavlovich, në thelb të dobishëm, duke e ndihmuar atë të rikuperojë disa gëzime në jetë dhe duke e nxitur të largohet nga shtëpia. Dörrie beson se AI mund të jetë e dobishme në situata ku personat e moshuar jetojnë vetëm, pasi statistikat tregojnë se një person i moshuar jeton vetëm në çdo shtëpi të dytë në Gjermani.
Ajo nuk është e interesuar të paraqisë teknologjinë në terma të thjeshta të bardhë dhe të zi. Gjatë xhirimeve, ekipi i saj u habit nga sa shpejt njerëzit krijuan lidhje emocionale me robotët, duke sugjeruar se truri njerëzor ka vështirësi të dalloje midis entiteteve të animuara dhe të paanimuara kur ato ndërvejnë. Kjo aftësi për të formuar lidhje, thotë Dörrie, është diçka për të cilën duhet të jemi të vetëdëndëshëm ndërsa AI evoluon.
Linjat e paqarta midis njerëzve dhe makinave janë një temë kryesore. Dörrie argumenton se pikërisht sepse AI mund të imitojë ndërveprimin njerëzor, ne duhet të diskutojmë ndikimin e saj. Ajo beson se problemi kryesor lind kur ne humbim aftësinë për të na ndarë nga teknologjia dhe të ndalojmë të formojmë mendimet tona të pavarura rreth saj.
Ky film gjithashtu ngri pyetje filozofike më të thella rreth identitetit njerëzor. Dörrie thekson ndryshimin midis robotëve dhe njerëzve, veçanërisht kapacitetin njerëzor për lojën. Ndërsa robotët mund të inicojnë loja, vetë loja, pa një qëllim të paracaktuar, është unike për njeriun.
Përveç filozofisë, Dörrie bën një apel të qartë për rregullimin e AI. Ajo bën një analogji me diskutimet dhe rregullimet ndërkombëtare që rrethojnë armët bërthamore, duke sugjeruar se veprimi i shpejtë dhe i vendosur rreth AI është i nevojshëm. Ajo tha: “Në një moment, duhej të diskutonim armët bërthamore ndërkombëtarisht, gjithashtu. Ne kemi diskutuar të gjitha llojet e çështjeve në të kaluarën, dhe jo vetëm kemi diskutuar, por kemi arritur edhe të gjejmë zgjidhje.”
Dörrie theksoi nevojën për progres të shpejtë në qeverisjen e AI.
[https://www.dw.com/en/ai-assisted-dying-doris-dörrie-s-new-film-addresses-prospect-of-care-robots/a-79659715?maca=en-rss-en-cul-2090-rdf](https://www.dw.com/en/ai-assisted-dying-doris-dörrie-s-new-film-addresses-prospect-of-care-robots/a-79659715?maca=en-rss-en-cul-2090-rdf)
