Tre tremujorët e parë të vitit 2026, nën masën e rregullimit kufitar të karbonit, tregojnë se tregjet e energjisë elektrike në Ballkanin Perëndimor kanë ndryshuar nga modelet e vitit 2025, sipas raportit të fundit të Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë. Nga ana tjetër, vëllimet e treguara në tregjet e ditës në avancë në katër bursat e energjisë në rajon kanë rritur. Megjithatë, ky rritje bie në kontrast me shkëmbimet komerciale më të ulëta midis vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe Unionit Evropian.
Raporti i tretë i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë mbi ndikimin e Mekanizmit të Rregullimit Kufitar të Karbonit (CBAM) në tregjet e energjisë elektrike zbulon se ndryshimet në çmime dhe shkëmbimet komerciale ndërkufitare janë ndikuar edhe nga prodhimi, kërkesa, kapaciteti i disponueshëm ndërkufitar dhe kushtet më të gjera të tregut rajonal, dhe nuk mund të atribuohen vetëm CBAM-it.
Taksa kufitarë e karbonit hyri në fuqi më 1 janar 2026.
Analiza përfshin të dhëna për gjashtë palët kontraktuese të Ballkanit Perëndimor (WB6): Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova*, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia, si dhe shtetet anëtare fqinje të BE-së: Bullgaria, Kroacia, Greqia, Hungaria, Italia dhe Rumania.
Vëllimet e eksportit të planifikuar nga Mali i Zi në Itali u rritën me 80%.
Shkëmbimet bruto të planifikuara midis WB6 dhe BE-së në tremujorin e tretë ishin 8.6% më të larta se në tremujorin e dytë, por 14.3% më të ulëta se në tremujorin e tretë të vitit 2025. Gjatë periudhës nga janari deri në shtator 2026, ato ishin 17.8% më të ulëta krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2025, thuhet në raport.
WB6 mbeti një importues neto i planifikuar, i ngjashëm me pozicionin e tij në tremujorin e tretë të vitit 2025. Autorët theksuan se rritja nga tremujori i dytë i vitit 2026 ishte e koncentruar në disa korridore.
Në çdo kufi me një vlerë fillore jo-zero, kostoja indikative e CBAM për MWh depërtoi avantazhin mesatar të çmimit të palës kontraktuese. Megjithatë, eksportet e planifikuara nga Mali i Zi në Itali u rritën ndjeshëm, rreth 80%.
Rezultatet komerciale varen nga më shumë se sa diferenca e çmimit dhe kostoja e CBAM-it.
Rezultatet komerciale varen nga më shumë se sa diferenca e çmimit dhe kostoja e CBAM-it.
Kjo tregon se rezultatet komerciale varen nga më shumë se sa diferenca e çmimit dhe kostoja e CBAM-it, sipas analizës.
Eksportet nga Serbia në Hungari u ulën me 21.6%, pavarësisht një diference më të gjerë të çmimit. Megjithatë, ulja e eksporteve nga Serbia në Hungari ndodhi në të njëjtën kohë me uljen e eksporteve të planifikuara nga Hungaria në Ukrainë. Një diferencë më e gjerë e çmimit nuk u shndërrua automatikisht në eksporte të planifikuara më të larta, theksoi sekretariati.
Katër bursat e energjisë në Ballkanin Perëndimor rritën tregtimin me 26.7%.
Volumetë të treguara me një ditë paraprakisht në katër bursat e energjisë në Ballkanin Perëndimor – ALPEX, MEMO, MEPX dhe SEEPEX – arritën rreth 2.97 TWh në tremujorin e tretetë. Ky është një rritje prej 10.2% krahasuar me tremujorin e mëparshëm dhe 26.7% më shumë se në tremujorin e tretetë të vitit 2025, sipas raportit.
Kjo ndodhi ndërkohë që këmbimet bruto të planifikuara midis rajoneve të Ballkanit Perëndimor dhe BE-së mbeten nën nivelin e tremujorit të tretetë të vitit 2025, dhe rajoni mbeti një importues net i planifikuar.
Të dhënat e disponueshme nuk tregojnë shkakun e këtij rritje.
Të dhënat e disponueshme nuk tregojnë shkakun e këtij rritje.
Ky kontrast tregon se këmbimet komerciale më të dobëta me BE-në nuk shndërruan në një aktivitet më të ulët në tregun e organizuar në Ballkanin Perëndimor, theksoi sekretariati.
Të dhënat e disponueshme nuk tregojnë nëse ky rritje pasqyron një ndryshim nga tregimi bilateral, një pjesëmarrje e shtuar në treg ose ndryshime të tjera në sjelljen e tregimit, thuhet në raport.
Korrelacioni me çmimin ditor me një ditë paraprakisht në Hungari ishte në mesatarë më i lartë se në tremujorin e dytë.
Gjatë tremujorit të tretetë të vitit 2026, korrelacioni 30-ditor me çmimin ditor me një ditë paraprakisht në Hungari ishte në mesatarë më i lartë se në tremujorin e dytë në Shqipëri, Kosovë*, Maqedoni Veriore dhe Serbi, dhe i njëjtë në Mal të Zi, sipas analizës.
Serbia mbeti tregu me korrelacionin më të ngushtë, me një mesatarë prej 0.87, dhe nuk u ul nën 0.80 gjatë gjithë tremujorit.
Diferenca absolute e çmimit në tremujorin e tretetë të vitit 2026 depërshoi 20 EUR/MWh në 53.9% të orëve.
Diferenca absolute e çmimit në tremujorin e tretetë të vitit 2026 depërshoi 20 EUR/MWh në 53.9% të orëve.
Korrelacioni më i lartë do të thotë se çmimet u lëvizën lart e poshtë më ngushtë, thuhet në raport. Kjo nuk do të thotë se nivelet e çmimeve u bashkuan, shtojnë autorët.
Në të tetë çiftet e çmimeve midis rajoneve të Ballkanit Perëndimor dhe BE-së, diferenca absolute e çmimit në tremujorin e tretetë të vitit 2026 depërshoi 20 EUR/MWh në 53.9% të orëve, krahasuar me 43.5% në tremujorin e dytë dhe 21.7% në tremujorin e tretetë të vitit 2025. Vetëm në muajin shtator, ky pjesëza arriti 63%.
Analiza tregon se, edhe pse mesatarja tremujore e diferencës së çmimit mbeti nën 20 EUR/MWh në çdo çift, përveç Malit të Zi-Itali, diferencat orare e kaluan këtë nivel në më shumë se gjysmën e orëve.
Burimi: Balkan Green Energy News
