Mali i Zi planifikon të nisë tregtimin e organizuar të energjisë elektrike brenda ditës (intraday) në prill të vitit 2027, duke u ofruar pjesëmarrësve në treg një mënyrë potenciale për të rregulluar pozicionet e tyre të energjisë më pranë kohës së dorëzimit dhe për të reduktuar varësinë nga oraret e tregut të ditës në avancë dhe korrigjimet dypalëshe. Ministri i Energjisë dhe Minierave, Admir Šahmanović, e bëri të ditur këtë objektiv më 10 nëntor; kjo është një datë e planifikuar për nisje dhe jo një konfirmim se platforma e tregtimit është tashmë funksionale.
Šahmanović e vendosi këtë objektiv pas diskutimeve me drejtorin ekzekutiv të BELEN, Dejan Drašković, kryetarin e bordit të ADEX, Anže Predovnik, dhe drejtorin e strategjisë së EPEX SPOT, Juan Perez. Bisedimet u përqendruan te integrimi më i ngushtë me tregjet evropiane të energjisë elektrike dhe planet afatgjata të Malit të Zi për bashkimin e tregjeve (market-coupling).
Ankandet e tregut të ditës në avancë përcaktojnë një orar për ditën e ardhshme të dorëzimit, ndërsa transaksionet brenda ditës u lejojnë pjesëmarrësve të reagojnë më pranë kohës së dorëzimit ndërsa parashikimet ndryshojnë. Këto përfshijnë parashikimet për kërkesën, reshjet, erën, prodhimin diellor dhe disponueshmërinë e centraleve elektrike.
Për EPCG, kompaninë shtetërore të energjisë së Malit të Zi, një platformë tregtimi brenda ditës mund të ofrojë një mjet tjetër për të menaxhuar diferencat midis prodhimit të pritur dhe atij real të energjisë elektrike, veçanërisht nga asetet e saj hidroenergjetike. Furnizuesit dhe tregtarët e pavarur gjithashtu mund t’i rregullojnë pozicionet e tyre afatshkurtra në mënyrë më efikase, në varësi të thellësisë së tregtimit dhe kostove të kolateralit.
Tregu mund të përmirësojë perspektivën e të ardhurave për prodhimin fleksibël, ruajtjen e energjisë me bateri dhe agregatorët. Ekonomia e ruajtjes së energjisë varet nga diferencat e çmimeve midis intervaleve, e jo vetëm nga niveli absolut i çmimeve të energjisë elektrike me shumicë; një treg likuid brenda ditës mund të ofrojë më shumë mundësi për të monetizuar ato diferenca dhe për të menaxhuar gabimet në parashikime.
Përpara se tregtarët të mund të mbështeten te kjo platformë, rregullat që mbulojnë aksesin e anëtarëve, shlyerjen, pastrimin (clearing), produktet e tregtimit dhe mbikëqyrjen e tregut duhet të funksionojnë në praktikë, krahas integrimit me marrëveshjet kombëtare të balancimit.
Mali i Zi gjithashtu përsëriti ambicien e tij për t’u lidhur më ngushtë me tregun italian të energjisë elektrike, por njoftimi nuk përcaktoi asnjë datë përfundimtare për bashkimin e tregjeve. Ndërlidhja fizike dhe tregtimi në bursë me çmime të bashkuara janë etapa të ndara.
Testi tregtar do të jetë nëse do të bashkohen mjaftueshëm pjesëmarrës për të krijuar likuiditet të përdorshëm. Nëse kjo ndodh, Mali i Zi mund të kalojë përtej një modeli tregtimi kryesisht të ditës në avancë, duke u dhënë zhvilluesve, kompanive të shërbimeve dhe blerësve industrialë një mënyrë tjetër për të menaxhuar portofolet e energjisë elektrike, të cilat po bëhen gjithnjë e më të ndryshueshme.
Burimi: SEE Energy News
