**Çmimi Nobel i Letërsisë shkon në Anne Carson**
STOKHOLM – Akademia suedeze njoftoi të enjten se Çmimi Nobel i Letërsisë për vitin 2026 është dhuruar Anne Carson, një poet dhe eseiste kanadeze e njohur. Vendimi u mor për “veprën e saj të guximshme dhe inovative”, një koleksion veprash që dallohet për respektin e thellë ndaj klasikëve latinë dhe grekë.
Carson, e cila është shtatëdhjetë e gjashtë vjeçe, ka qenë gjatë kohës së saj e lidhur me institucionet akademike. Ajo ka zënë poste prestigjioze, duke mësuar klasikë, shkrimtarinë krijuese dhe letërsinë krahasore në Universitetin McGill dhe Universitetin Princeton. Ajo është e njëjtëmbëdhjeta grua që merr këtë çmim prestigjioz, ndër një total prej njëqind e njëzet e tre laureatëve.
E lindur në Toronto në vitin 1950, Carson kaloi pjesën e hershme të jetës së saj duke u zhvendosur me familjen nëpër qytete të vogla në Kanada. Pasioni i saj për gjuhën dhe klasikët, siç ka pranuar vetë, rrënjohet në një instruktore latine që ajo ka vlerësuar shumë.
Udhëtimi i saj letrar filloi me botimin e librit të parë të kritikës në vitin 1986, *Eros the Bittersweet*, i cili mori vlerësim të gjerë. Kjo vepër ka ushtruar ndikim të konsiderueshëm tek studiuesit e klasikëve, poetët dhe madje edhe në industri të filmit dhe televizionit. Carson ka publikuar edhe poezi, përfshirë koleksionin *The Beauty of the Husband* në vitin 2001.
Më tej, Carson shfaq një vlerësim të thellë për përkthimin e poetëve grekë të lashtë, si Sappho dhe Sophocles. Vepra e saj është e formuar edhe nga Bibla e King James dhe shkrimet e figurave moderne si Emily Dickinson dhe Virginia Woolf. Gjithë kohës, ajo ka fituar çmime letrare të rëndësishme, përfshirë Çmimin T.S. Eliot për Poezi, një grant MacArthur dhe Çmimin PEN/Nabokvard.
Carson, e cila e ruan jetën personale në fshejtje dhe shpesh refuzon komentet në intervista, e këshillon lexuesin të mos kërkojë interpretime autobiografike të veprës së saj. Megjithatë, në vitin 2024, ajo zbuloi se jeton me sëmundjen e Parkinson.
Laureati merr një çmim monetar të konsiderueshëm prej dymbëdhjetë milionë kronash suedeze, që përputhen me rreth 1.2 milionë dollarë. Një medalje dhe një diplomë shoqërojnë çmimin. Një ceremoni zyrtare është planifikuar për muajin dhjetor, gjatë së cilës pritet që fituesi të mbajë lekturën tradicionale të Nobel.
Pas njoftimit të fitueses së Çmimit të Letërsisë, Çmimi Nobel për Paqe do të shpallet të premten. Çmimi i fundit i vitit, Çmimi për Ekonominë, emëruar sipas Alfred Nobel, është planifikuar për të hënën.
