Greqia ka marrë aprovimin e Bashkimit Evropian për një fleksibilitet fiskal shtesë, i cili mbulon gati 1 miliard euro të investimeve të planuara në fushën e sigurisë dhe rezistencës energjetike deri në vitin 2028. Masat synojnë të krijojnë kapacitet financimi për bateritë, eficiencën e ndërtesave dhe teknologjitë që synojnë uljen e varësisë nga karburantet fosile të importuara. Ministrat e financave të BE-së u pajtuan më 9 tetor për të zgjatur aranzhimet ekzistuese të Greqisë për një klauzë kombëtare shpëtimi, duke i lejuar shpenzimet për sektorin e sigurisë energjetike.
Mekanzmi i zgjeruar aplikohet për investime të caktuara të financuara nga buxheti i shtetit dhe lejon një trajtim më favorabël kur vlerësohet përputhja me kufijtë e rritjes së shpenzimeve të BE-së. Fleksibiliteti i lidhur me energjinë është i kufizuar në 0,3% të PBB-së çdo vit dhe 0,6% në total deri në vitin 2028. Pavarësisht kësaj, shpenzimet ende ndikojnë në bilancin fiskal dhe borxhin publik të Greqisë, duke thënë se aprovimi krijon hapësirë fiskale, dhe jo një grant të drejtë të BE-së ose garanci financimi për projekte individuale.
Alokimet për ruajtjen e energjisë dhe eficiencën e ndërtesave:
Programi përfshin një alokim prej 200 milionë euro për ruajtjen e energjisë nëpërmjet baterive, i lidhur me nevojën për fleksibilitet në tregun e energjisë elektrike të Greqisë. Gjithashtu, janë ndarë 200 milionë euro për pompë të nxehta dhe pajisje për ngrohje solare të ujit. Një shumë shtesë prej 117 milionë euro është e shpallur për përmirësimet e energjisë në ndërtesat publike dhe universitetet.
Komponentët e tjerë përfshijnë 50 milionë euro për kapjen dhe ruajtjen e karbonit industrial dhe 20 milionë euro për infrastrukturën e karikimit të autobusëve elektrikë. Financime shtesë janë përfshirë për përmirësimet e eficiencës në shkollat dhe në rajonet e ish-prodhimit të qymyrit. Paketa më e gjerë përfshin gjithashtu investime në infrastrukturën hekurudhore.
Konteksti i tregut për investimet në ruajtje:
Alokimi për bateritë quhet komercialisht i rëndësishëm për shkak të një ofrimit të rritur të energjisë së rinovueshme në Greqi. Vëllime të mëdha energjie diellore dhe të erës e shtyjnë çmimet me pakicë drejt zero ose nën zero gjatë pjesëve të ditës, ndërsa energjia elektrike mbetet e shtrenjtë në mbrëmje. Investimet në ruajtje synojnë të zvogëlojnë këtë pabarazi duke dërguar prodhimin e energjisë së rinovueshme në periudha me vlerë më të lartë.
Programi mund të ndikojë edhe në kushtet e financimit për zhvilluesit, pasi mbështetja publike mund të zvogëlojë kërkesat e kapitalit fillestar dhe të forcojë kthimet e projekteve. Kjo mund ta bëjë investimin në bateri më tërheqës për kredituesit komercialë, megjithëse rezultatet varen nga mekanizmat e mbështetjes përfundimtare, kushtet e pranimit dhe afatet e prokurimit. Aprovimi fiskal nuk përfshin dhurime individuale për projekte ose angazhime për ndërtim.
Implikimet rajonale dhe fokus i zbatimit:
Programi i investimeve është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë në Greqi për të ulur kostot e energjisë dhe për të përmirësuar konkurrencën industriale. Ruajtja e më shumë energjisë mund të mbështetë çmimet e kapjes së energjisë së rinovueshme, ndërsa masat për eficiencën e ndërtesave dhe elektrifikimin do të ulën varësinë nga karburantet e importuara. Në tregun më të gjerë të Evropës Juglindore, ruajtja greke mund të zvogëlojë kufizimet dhe të krijojë fleksibilitet shtesë për tregtimin ndërkufitar të energjisë elektrike.
Sfida kryesore e theksuar është ekzeksioni, duke pasur parasysh se Greqia tashmë ka rritur prodhimin e energjisë së rinovueshme më shpejt se sa sistemi mund ta absorbojë. Hapësira fiskale e re ofron një mundësi për të ngushtuar këtë hendek, por ndikimi në treg do të varet nga sa shpejt investimet e planuara bëhen pasoja operative.
Burimi: SEE Energy News
