Kufizimet në trafikun e gazit natyror të lëngshëm (LNG) përmes ngushticës së Hormuzit kanë reduktuar disponueshmërinë e ngarkesave, ndërkohë që Evropa hyn në dimër me rezerva më të ulëta të gazit, duke shtuar presionin mbi tregun e saj të gazit. Çmimet më të larta të gazit janë reflektuar gjithashtu në tregjet e energjisë elektrike, ku termocentralet me cikël të kombinuar me gaz janë të nevojshme për të përmbushur kërkesën.
Para konfliktit, rreth një e pesta e tregtisë globale të LNG-së kalonte përmes kësaj ngushtice. Me rrjedhat e kufizuara, blerësit konkurrojnë më agresivisht për ngarkesa alternative nga rajone të tjera prodhuese, duke rritur koston marxhinale të LNG-së.
Ndikimi nuk kufizohet vetëm në vëllimin e LNG-së që dërgohet fizikisht në Evropë. Hormuzi ndikon gjithashtu në çmimin global të ngarkesave fleksibël, ndaj trafiku i kufizuar mund të rrisë kostot e zëvendësimit të gazit në të gjithë sistemin evropian.
Kostot e gazit ndikojnë në tregjet e energjisë
Evropa e ndjen presionin nga rrjedhat e kufizuara të LNG-së fillimisht në tregun e gazit. Çmimi në bursën TTF u rrit në 104,60 euro/MWh në fund të tetorit dhe fillim të nëntorit, përpara se të binte nën 90 euro/MWh.
Përderisa termocentralet me cikël të kombinuar me gaz ishin të nevojshme për të përmbushur kërkesën, rritja e çmimeve të gazit u transmetua në tregjet e energjisë elektrike. Çmimet mesatare ditore të energjisë elektrike u rritën mbi 300 euro/MWh në Gjermani dhe Holandë, dhe iu afruan këtij niveli në disa tregje të tjera.
Rrugët detare shtojnë rrezikun e prokurimit
Evropa mbështetet gjithnjë e më shumë në tregun ndërkombëtar të LNG-së për të zëvendësuar furnizimin përmes gazsjellësve dhe për të ruajtur fleksibilitetin gjatë dimrit. Prandaj, ndërprerja në një korridor kryesor detar mund të rrisë koston e zëvendësimit të gazit në të gjithë sistemin evropian, përfshirë blerësit që nuk marrin ngarkesa të transportuara përmes Hormuzit.
Një ndërprerje nuk ka zgjidhje të menjëhershme logjistike. Oraret e transportit detar, marrëveshjet për forcën madhore dhe rialokimi i ngarkesave kërkojnë kohë për t’u ndryshuar, edhe nëse negociatat gjeopolitike përmirësohen.
Për tregtarët e energjisë elektrike dhe blerësit industrialë, rrjedhat e kufizuara të LNG-së krijojnë një rrezik korrelacioni: një ngjarje gjeopolitike mund të ngushtojë furnizimin me LNG, të rrisë çmimet në TTF dhe të rrisë koston marxhinale të energjisë elektrike. Ky zinxhir mund të përkojë me motin e ftohtë ose prodhimin e ulët nga burimet e rinovueshme, të cilat tashmë po mbështesin kërkesën.
Rreziku i prokurimit të energjisë elektrike në dimër shtrihet përtej prodhimit vendas, interkonektorëve dhe motit, duke përfshirë edhe rrugët detare të LNG-së. Zhvillimet në Hormuz mund të ndikojnë në çmimin që paguan një fabrikë ose një kompani shërbimesh evropiane, edhe nëse nuk konsumohet gaz drejtpërdrejt në atë vend.
Foto: Dmitry Makeev — CC BY-SA 4.0
Burimi: SEE Energy News
