Konferenca e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike, COP31, u hap dje në Antalia të Turqisë. Gjatë dy javëve të ardhshme, deri më 20 nëntor, përfaqësues të gati 190 vendeve do të diskutojnë mbi zbatimin e angazhimeve ekzistuese klimatike, reduktimin e emetimeve të gazeve serrë, tranzicionin energjetik dhe financimin e klimës.
Konferenca e 31-të e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (COP31) organizohet nga Turqia dhe Australia, të cilat kanë rënë dakord të ndajnë përgjegjësitë. Ministri turk i Mjedisit, Urbanizimit dhe Ndryshimeve Klimatike, Murat Kurum, shërben si president i COP31, ndërsa ministri australian për Ndryshimet Klimatike dhe Energjinë, Chris Bowen, është president i negociatave.
Konferenca e Palëve (COP) në Konventën Kuadër të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC) është mbajtur çdo vit që nga viti 1995. Ajo është forumi i vetëm shumëpalësh në botë për vendimmarrje mbi ndryshimet klimatike, duke bashkuar pothuajse çdo vend në Tokë. Këtë vit, përfaqësues të 190 vendeve janë mbledhur në Antalia, një nga destinacionet turistike më të njohura të Turqisë.
Megjithatë, ashtu si vitin e kaluar, konferenca po zhvillohet pa një delegacion zyrtar nga Shtetet e Bashkuara, emetuesi i dytë më i madh në botë i gazeve serrë. Administrata e presidentit Donald Trump nuk ka dërguar përfaqësues në samitin e OKB-së për klimën për të dytin vit radhazi, pas tërheqjes së vendit nga Marrëveshja e Parisit në fillim të vitit 2026.
Në fjalimin e tij të hapjes, presidenti i COP31, Murat Kurum, u bëri thirrje vendeve që t’i shndërrojnë premtimet klimatike në veprime konkrete.
Kurum u tha delegatëve se ndryshimet klimatike nuk mund të shihen më të shkëputura nga sfidat e tjera me të cilat përballen vendet dhe komunitetet, duke theksuar se “çdo krizë i përkeqëson të tjerat”.
Murat Kurum: Ndikimet klimatike po kapërcejnë kufijtë
Murat Kurum: Ndikimet klimatike po kapërcejnë kufijtë
Sipas Kurum, ndikimet e ndryshimeve klimatike po kapërcejnë kufijtë dhe po prekin sektorë të shumtë. Thatësirat, përmbytjet, mungesa e ujit dhe nxehtësia ekstreme po ndikojnë në prodhimin e ushqimit, zinxhirët e furnizimit, ekonomitë, migracionin, qytetet dhe shëndetin e njeriut.
“Një thatësirë në një pjesë të botës ndihet në tryezën e ngrënies në një pjesë tjetër”, tha Kurum. Ai bëri thirrje që COP31 të shndërrohet në një “COP të zbatimit”, të përqendruar në mbylljen e hendekut midis angazhimeve të bëra në tryezën e negociatave dhe përmirësimeve të prekshme në jetën e përditshme të njerëzve.
Kurum rikonfirmoi objektivin e Marrëveshjes së Parisit për kufizimin e rritjes së temperaturës globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.
COP31 hapet mes rekordeve të reja klimatike
Ndërkohë, të dhënat e reja klimatike nxjerrin në pah sfidat për arritjen e objektivit të Marrëveshjes së Parisit.
Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) publikoi raportin e saj “Përditësimi mbi Gjendjen e Klimës 2026” në ditën e hapjes së konferencës, duke treguar se 12 vitet e fundit kanë qenë më të ngrohtat të regjistruara ndonjëherë, ku katër vitet e fundit renditen si katër më të nxehtit.
Vetëm pak ditë më parë, Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus (C3S) raportoi se tetori i vitit 2026 ishte tetori më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, me temperaturën mesatare globale që arriti 1.75 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale.
Sipas vlerësimeve të C3S, viti 2026 është pothuajse me siguri viti i dytë kalendarik në të cilin temperatura mesatare globale tejkalon 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. I pari ishte viti 2024.
António Guterres: Kemi hyrë në një epokë të re të ekstremeve klimatike
António Guterres: Kemi hyrë në një epokë të re të ekstremeve klimatike
Sipas të dhënave të WMO-së, temperatura mesatare globale nga janari deri në shtator të vitit 2026 ishte përafërsisht 1.47 gradë Celsius mbi mesataren para-industriale. Nivelet globale të detit arritën nivele rekord, ndërsa viti 2026 është në rrugën e duhur për t’u bërë viti i dhjetë radhazi me nxehtësi rekord të oqeaneve.
“Kemi hyrë në një epokë të re të ekstremeve klimatike”, paralajmëroi Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, pas publikimit të raportit të WMO-së, duke theksuar se rekordet klimatike vazhdojnë të thyhen ndërsa kostoja njerëzore vazhdon të rritet, veçanërisht për komunitetet më të cenueshme.
Elektrifikimi dhe financimi si shtytës të veprimit klimatik
Në fjalimin e tij të hapjes, Kurum theksoi rolin e elektrifikimit në tranzicionin energjetik, duke vënë në dukje zotimin global të Turqisë “35-për-35” për elektrifikimin. Kjo është një nismë për të rritur pjesën e energjisë elektrike në konsumin përfundimtar global të energjisë në 35% deri në vitin 2035.
Sipas Kurum, energjia e rinovueshme, rrjetet më të forta të energjisë elektrike, ruajtja e energjisë, efikasiteti i energjisë, transporti i pastër dhe industria e gjelbër do të përforcojnë njëri-tjetrin dhe do të kontribuojnë në këtë transformim.
Mosmarrëveshjet mbi financimin e klimës u shfaqën në ditën e parë të COP31
Mosmarrëveshjet mbi financimin e klimës u shfaqën në ditën e parë të COP31
Financimi i klimës do të jetë një nga çështjet kryesore në negociatat e këtij viti. Mosmarrëveshjet u shfaqën që në ditën e hapjes. Vendet në zhvillim po bëjnë thirrje për më shumë fonde për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike, ndërsa pjesëmarrësit nuk kanë arritur një konsensus për përfshirjen e trefishimit të financimit për përshtatje si një pikë e veçantë e rendit të ditës.
Kurum kujtoi objektivin për financimin e klimës të rënë dakord në Baku, i cili kërkon të paktën 300 miliardë dollarë amerikanë në vit për vendet në zhvillim deri në vitin 2035, si dhe thirrjen për të rritur financimin e klimës nga të gjitha burimet në të paktën 1.3 trilionë dollarë amerikanë në vit.
“Tani premtimet tona duhet të mbështeten nga kapitali. Ky kapital duhet të financojë investimet. Dhe ato investime duhet të sjellin rezultate,” tha ai.
Bowen: COP31 duhet të ndihmojë në zhbllokimin e financave dhe investimeve
Kryetari i Negociatave të COP31, Chris Bowen, tha se konferenca ishte një mundësi për të demonstruar se çfarë mund të arrijë bashkëpunimi ndërkombëtar si për klimën ashtu edhe për sigurinë globale të energjisë.
Sipas Bowen, COP31 duhet të ndihmojë në zhbllokimin e financave dhe investimeve, të përshpejtojë elektrifikimin dhe të forcojë veprimet për mbrojtjen e oqeaneve, me fokus në rezultate të prekshme në infrastrukturë, vende pune, siguri energjetike dhe komunitete më reziliente.
Simon Stiell: Energjia e rinovueshme solli rreth 500 miliardë dollarë kursime globale vitin e kaluar
Simon Stiell: Energjia e rinovueshme solli rreth 500 miliardë dollarë kursime globale vitin e kaluar
Sekretari Ekzekutiv i UNFCCC, Simon Stiell, theksoi përfitimet ekonomike të tranzicionit energjetik, duke vënë në dukje se 90% e projekteve të energjisë së rinovueshme në shkallë të gjerë janë tani më të lira se alternativat e karburanteve fosile.
Sipas Stiell, energjia e rinovueshme solli rreth 500 miliardë dollarë kursime globale vitin e kaluar, të ndjekura nga 265 miliardë dollarë të tjerë në gjysmën e parë të vitit 2026.
“Asnjë COP nuk është një zgjidhje magjike dhe asnjë konferencë e vetme nuk mund të mbushë hendekun midis shkencës së klimës dhe realitetit,” tha Stiell, duke theksuar nevojën për të ndërtuar mbi progresin e arritur në samitet e mëparshme klimatike.
Burimi: Balkan Green Energy News
