WASHINGTON – Forcat Ajrore të SHBA-s kërkojnë partnerë nga industria e mbrojtjes për të përshpejtuar prodhimin e një rakete të re me rreze të gjatë, e destinuar për Ukrainën, me plane për të blerë më shumë se 1.000 njësi, sipas një plani ambicioz të dorëzimit. Programi qendrohet në “Extended Range Attack Munition” (ERAM), një raketë precizion që lëshohet nga ajri dhe është krijuar për të ofruar një kapacitet goditjeje të përballueshme ndaj objektivave me vlerë të lartë.
Kërkesa e fundit për informacion (RFI), e lëshuar nga Shtetet e Bashkuara, i kërkon prodhuesve potencialë të demonstrojnë aftësitë e tyre teknike dhe të prodhimit. Përgjigjet duhet të dorëzohen deri më 19 nëntor 2026, ndërsa Uashingtoni synon të zgjerojë ofertën e armëve precizion relativisht të lira, për shkak të vazhduara nevojave ushtarake në Ukrainë.
Forcat Ajrore të SHBA-s kanë përcaktuar disa kërkesa performimi për programin e propozuar të prodhimit të ERAM. Kjo armë i përket kategorisë së 500 kilogramëve dhe duhet të ketë një rreze që depërshih 250 milje detare (rreth 463 kilometra) dhe një shpejtësi më e lartë se Mach 0.6.
Raketa duhet gjithashtu të arrijnë një saktësi terminale brenda 10 metrash nga objekti i synuar, duke përfshirë në mjedise që preken nga ndërhyrja elektronike dhe sinjale GPS të dobësuara. Efektet e saj të kërkuara përfshijnë shpërthimin dhe fragmentimin, së bashku me një kapacitet të kufizuar të depërthimit.
Forcat Ajrore e përshkruajnë ERAM si një armë moderne, e krijuar për të ofruar një kapacitet të përballueshme për operacionet ushtarake. Dizajni i saj, që lëshohet nga ajri, lejon që avionët të sulmojnë objekte fiks nga një distancë, duke shmangur qasjen në zona të mbrojtura fort.
Programi i prodhimit përfaqëson një sfidë të madhe për furnizuesit potencialë. Sipas RFI, kontraktuesit duhet të fillojnë të dorëzojnë raketat e para jo më vonë se tre muaj pas nënshkrimit të kontratës, me priturit që dorëzimet e më shumë se 1.000 njësisëve të përfundojnë brenda 15 muajve.
RFI është një vlerësim i aftësive të industrisë, dhe jo një kontratë e konfirmuar e prodhimit. Forcat Ajrore nuk kanë bërë publike emrat e kompanive që do të marrin çmimin për prodhimin e radhës.
Programi tashmë ka kaluar një fazë të shpejtuar të zhvillimit dhe testimit. Në vitin 2024, Forcat Ajrore të SHBA-s ndanë kontrata zhvillimi me kompanitë Zone 5 Technologies dhe CoAspire, dy kompani relativisht të vogla amerikane të sektorit të mbrojtjes, për të prodhuar prototipet e ERAM.
Më 21 janar 2026, Forcat Ajrore kryen një test me kokë shpërthyese në bazën ajrore Eglin në Florida. Testi arriti objektivat kryesorë, përfshirë shpërthimin e plotë të kokës shpërthyese, sipas njoftimit të shërbimit më 30 janar.
Demonstrimi i suksesshëm u realizua vetëm 16 muaj pas nënshkrimit të kontratës fillestare të programit. Ai ofroi prova shtesë se Forcat Ajrore mund të zhvillojnë dhe testojnë një armë të re me kapacitet të lartë në një periudhë shumë më të shkurtuar sesa programet tradicionale të blerjes së armatimit.
Ky iniciativë pasqyron interesin e përgjithshëm të Pentagonit për zhvillimin e armëve që kushtojnë më pak dhe mund të prodhohen në sasi më të mëdha. Ky qasje është veçanërisht e rëndësishme, pasi konfliktet moderne vendosin kërkesa të mëdha për inventarët e municioneve të udhëhequra me saktësi dhe me kosto të lartë.
Dërgesat e raketave për Ukrainën
Ukraina tashmë ka një paketë të aprovime për blerje të mundshme që përfshin raketat ERAM. Më 28 gusht 2025, Departamenti i Shtetit i SHBA aprovi një shitje të mundshme ushtarake ndërkombëtare me vlerë 825 milionë dollarë, që përfshin deri në 3.350 raketa ERAM dhe një numër të barabartë sistemesh të navigimit GPS dhe inert.
Danimarka, Holanda dhe Norvegjia ofrojnë mbështetje financiare, përveç Financimit Ushtarak të Huaj nga SHBA. Kompanitë Zone 5 Technologies dhe CoAspire u identifikuan si kontraktore kryesore për shitjen e propozuar, siç raportoi Defense News.
Megjithatë, aprovimi i shitjes së mundshme nuk konfirmon automatikisht se të gjitha 3.350 raketat janë dorëzuar ose janë hyrur në shërbim në Ukrainë. Raportet nga qershori 2026 sugjeronin se Ukraina mund të ketë përdorur AGM-188A Rusty Dagger, një variant të lidhur me ERAM, kundër një impianti elektronik rus, por përdorimi i tij operacional nuk është konfirmuar pavarësisht nga Forcat Ajrore të SHBA.
Kërkesa e fundit e prodhimit mund të përfaqësojë, pra, një hap tjetër i rëndësishëm në zgjerimin e programit. Me më shumë se 1.000 raketa shtesë që synohen në një grafik të shpejtë të dorëzimit, Forcat Ajrore po testojnë nëse industria e mbrojtjes mund të përmbushë kërkesat e Ukrainës, duke krijuar në të njëjtën kohë një ofertë të llojit të armëve me rreze të gjata dhe me kosto të përballueshme.
F-16 të Forcave Ajrore të SHBA dislokohen në një ishull të largët pranë Rusisë, në një lëvizje të rëndësishme për mbrojtjen në Oqeanin Paqësor.
Burimi: Aviation A2Z
