Berlini planifikon të ndryshojë emrin e një sheshi në lagjen Kreuzberg, Blücherplatz, dhe ta emërtojë pas Eva Mamlok, një vajze hebreje që luftoi kundër regjimit nazist. Mamlok, e lindur në vitin 1918, filloi aktivitetet e saja kundër Hitlerit që në moshën e adoleshencës dhe vazhdoi deri në vdekjen e saj në një kamp koncentrimi.
Ceremonia e ndryshimit të emrit do të zhvillohet më 16 tetor, duke e transformuar sheshin në Eva-Mamlok-Platz. Ndërsa figura si Sophie Scholl, Claus von Stauffenberg, Dietrich Bonhoffen dhe Georg Elser janë simbole të njohura të rezistencës gjermane, Eva Mamlok mbetet një figurë e vonuar. Historia e saj po fiton njohje më të gjerë falë këtij ndryshimi.
Kërkuesja kulturore Alexandra Weltz-Rombach, e lidhur me rrjetin e historianëve “Gruppe Eva Mamlok”, e përshkroi Mamlok si një person të jashtëzakonshëm. Rezistenca e saj, veçanërisht si një vajzë hebreje në Berlin, ishte veçanërisht e rëndësishme.
Eva Mamlok lindi më 6 maj 1918 në Berlin, në një familje hebreje që drejtonte një biznes të madh shitjeje të verës. Ata ishin pjesë e klasës së mesme hebreje aktive në qytet gjatë epokës së Republikës së Vjetër. Mamlok u rrit në një kohë që Gjermania po shkonte drejt diktaturës.
Kur Hitler u bë kancelar në vitin 1933, Mamlok ishte vetëm 14 vjeçe. Ajo ishte gjithashtu anëtare e Rrethit të Punëtorëve Socialistë (SAJ). Pas shtypjes së kësaj organizate më vonë atë vit, ajo u bashkëngjit rezistencës nën tokë.
Dëshmia e Inge Berner, e vetme e mbijetuar e grupit të rezistencës të Mamlok, tregon se Mamlok ngriti në çatitë e një dyqani dhe pikturoi “Poshtë Hitlerit” kur ishte adoleshente. Pavarësisht se u kap, ajo nuk u arrestua menjëherë. Regjistrimi i saj i parë zyrtar daton nga nëntori 1934, pas arrestimit të saj për pjesëmarrje në përkujtime për udhëheqësit socialistë Rosa Luxemburg dhe Karl Liebknecht në varrezat e Friedrichsfelde.
Autoritetet e quanë 16-vjeçaren një kërcënim për shtetin dhe e vendosën nën mbikëqyrje. Ajo u dërgua në kampin e grave të koncentrimit në Moringen, në pjesën e ulët të Saksonisë, në nëntor 1934, dhe mbeti aty deri në maj 1935.
Pas lirimit, Mamlok vazhdoi përpjekjet e saj kundër nazizmit, pavarësisht rreziqeve në rritje. Ajo takoi Pieter Siemsen, dhe ata mbetën bashkë deri në emigrimin e tij në Argjentinë në vitin 1937. Fotografia e vetme e ruajtur e Eva Mamlok vjen nga arkiva personale e Siemsen.
Mamlok lindi një vajzë, Tana, në vitin 1939. Babai i fëmijës është i panjohur. Tana u vendos në një strehimore hebreje në Berlin dhe më vonë u dëshpërua në Auschwitz-Birkenau në vitin 1942, ku Eva Mamlok u vra.
Në vitin 1940, për shkak të identitetit të saj hebre, Mamlok u detyrua të punonte në F. Butzke Schrauben-Industrie në Berlin. Atje, ajo u takoi grave të tjera që kundërshtonin nazizmin. Bashkë, ato formuan “Grupin Eva Mamlok”, një rrjet informues rezistence që përbëhej nga gra hebreje dhe jo hebruje. Ato shpërndanin fletuse kundër nazizmit dhe shkruanin slogane kritike.
Ato ndanë gjithashtu libra të ndaluar, përfshirë vepra të Thomas Mann dhe Lion Feuchtwanger, të cilat tani janë pjesë e kanonit arsimor të Gjermanisë. Fakti që Biblioteka Qendrore dhe Rajonale e Berlinit (ZLB) ndodhet në sheshin e riemëruar shihet si një lidhje simbolike me këtë rezistencë dhe rëndësinë e letërsisë.
Mamlok dhe shoqërat e saj u arrestuan për shpërndarjen e materialeve të ndaluara. Më 13 janar 1942, ajo u dëshpërua në gjeton e Rigas në Letoni. Sipas dëshmisë së Berner, Mamlok mbeti aktive atje, duke organizuar madje dërgimin e një keku me një kamerë të fshehtë nga Berlini për të dokumentuar kushtet e getos.
Në tetor 1944, Mamlok u transferua në kampin e koncentrimit të Stutthof, ku vdiq në dhjetor 1944.
Blücherplatz mori emrin nga Gebhard Leberecht von Blücher, një marsal i fushës prusiane i njohur për rolin e tij kundër Napoleonit në Betejën e Leipzigut në vitin 1813 dhe në Betejën e Waterloos në vitin 1815. Shumë vende në Gjermani e mbajnë emrin.
Weltz-Rombach sugjeron se mund të jetë koha të zevendesojmë memorialet e Blücher me ato që nderojnë Mamlok. Ajo ka studiuar jetën e Mamlok në detaje që nga viti 2011, kur mësuam për të përmes një komemorimi Stolperstein. Puna e saj përfshin një ekspozitë në vitin 2024 dhe një seri podcastesh.
Për shkak se Mamlok ishte adoleshente kur ishte politikisht aktive, pjesëtarët e atyre që marrin pjesë në atë që janë punëtoria e saj e gjejnë historinë e saj të lidhshme. Duke mësuar për përvojat e saj në vendet e vërteta, të rinjtë mund të kuptojnë rreziqet e mosbindjes nën regjimin nazist.
Weltz-Rombach thekson rolin e Mamlok si model të kurajës. Rezistenca e grave shpesh përfshinte veprime të përditshme, dhe jo sulme direkte si vendosja e bombave, shënon ajo. Përpjekjet e fundit, si ekspozitat dhe bazat e të dhënave për luftëtarët e rezistencës femra, theksojnë këto forma. Ajo beson se shumë më shumë histori si ajo e Eva Mamlok meritojnë të zbulojnë.
