Qeveria Finlende e ka lëshuar lejen e funksionimit për kompaninë Posiva për objektin e kapsulimit dhe depozitimit të fundit të karburantit të shpërdoruar nga reaktorët bërthamorë në Olkiluoto. Ky është objekti i parë i tillë në botë, i ndërtuar për 22 vjet, dhe pavarësisht aprovimit, ende nuk ka filluar operacionet.
Aktualisht po kryhen përgatitjet për kompleksin e parë të depozitimit të gjatë të mbeturinave bërthamore, i cili ndodhet në jugperëndim të Finlandës. Më shumë se katër dekada pas fillimit të projektit, objekti Onkalo në komunën e Eurajoki tani ka lejen e funksionimit.
Leja është lëshuar nga Qeveria Finlende për kompaninë Posiva, e cila është pronë e operatorëve të centralit bërthamor Teollisuuden Voima Oyj (TVO), me seli në Eurajoki, dhe Fortum, e cila ka selinë e saj në Espoo, në periferi të Helsinkit.
Onkalo përbëhet nga 3.300 kapsula, të vendosura më shumë se 400 metra nën tokë, të gdhendura në shkëmbin e stabilizuar nga lëkundjet sizmike. Kapaciteti total i uraniumit është 6.500 ton. Kur do të plotësohet, një shekull nga tani, tuneli duhet të mbyllët përfundimisht.
Ndërtimi filloi në vitin 2004 në Olkiluoto, një ishull që strehojnë centralin bërthamor me të njëjtin emër, i drejtuar nga TVO. Investimi ka një vlerë prej 1 miliard euro.
Siguria vendos ritmin
Leja e funksionimit nuk nënshkon një fillim të menjëhershëm. Para se të fillojë depozitimi i fundit, kompania duhet të kryejë teste dhe inspektime për Autoritetin e Sigurise Radiale dhe Bërthamore (STUK), për të verifikuar dhe aprovuar. Ky institucion publikoi vlerësimin e sigurisë në gusht.
Kompania Posiva është përgjegjëse për menaxhimin e karburantit të shpërdoruar nga kompanitë pronare. Kompania ka bërë të ditur se objekti do të funksionojë për më shumë se një shekull.
Onkalo është i pajisur për të pritur karburant të shpërdoruar bërthamor për më shumë se një shekull.
“Kjo zgjidhje nuk është ndërtuar sepse ishte e lehtë. Është ndërtuar pavarësisht se nuk ishte e lehtë. Sepse është e drejtë dhe sepse është gjëja e duhur”, tha Ilkka Poikolainen, presidenti dhe CEO i Posiva.
Ai theksoi se vetëm depozitimi i sigurt i fundit është i mundur, dhe prandaj kompania do të kushtojë kohë për të përfunduar fazat e fundit me kujdes.
Përfundimi i ciklit të energjisë bërthamore
Siguria afatgjatë e depozitimit të fundit varet nga parimi i shumë barrierave. Karburanti i shpërdoruar bërthamor izolohet nga njerëzit dhe ambienti i gjallë thellë në shkëmbin, duke përdorur një sërë barrierash të ndërtuara dhe natyrore që e kompletojnë njëra-tjetrën.
Kompania Posiva ka bërë të ditur se puna e saj ka shërbyer si model për vendet që po zhvillojnë zgjidhje të tyre të depozitimit të fundit. Ekspertiza po ekspozohet në 19 vende të ndryshme përmes Posiva Solutions.
Burimi: Balkan Green Energy News
