Mali i Zi ka ulur shpenzimet për importin e energjisë në më pak se 42 milionë euro deri në vitin 2026, pas shpenzimeve prej afro 182 milionë euro gjatë riparimeve të gjata të termocentralit të Pljevlja. Ministri i Energjisë, Admir Šahmanović, tha se balanca kombëtare e energjisë po kthehet gradualisht në një gjendje ekuilibri, ndërsa prodhimi vendor po rritet. Kjo përmirësim është rezultat i rikthimit në funksion të termocentralit të Pljevlja dhe i disponueshmërisë më të lartë të burimeve të tjera të prodhimit të energjisë në vend.
Ekspozimi i Malit të Zi ndaj importeve ka rritur dukshëm gjatë periudhës së riparimeve të termocentralit të Pljevlja, të cilat zgjatën rreth nëntë muaj. Gjatë kësaj periudhe, vendi u detyrua të blejë sasi të mëdha energjie nga tregjet fqinje. Shifrat e fundit tregojnë se prodhimi vendor mbetet i rëndësishëm gjatë periudhave të volatilitetit të çmimeve në rajon. Ulja e importeve me më shumë se 100 milionë euro, krahasuar me periudhën e riparimeve, përmirëson dukshëm situatën financiare të sektorit të energjisë.
Planifikimi i kabllit të dytë nënujor me Itali dhe kapacitetet e eksportit
Një element afatgjatë i perspektivës së tregut të energjisë në Mal të Zi është plani për të zhvilluar një lidhje të dytë nënujore të energjisë me Italinë. Zyrtarët thonë se është arritur një marrëveshje për të vijuar me këtë lidhje shtesë, e cila do të rriste dyfish kapacitetin e transmetimit. Kjo zgjerim pritet të bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm ndërsa portofoli i energjisë së rinovueshme në Mal të Zi rritet.
CGES ka publikuar kontrata lidhëse për projekte që kapin rreth 3 GW, të dominuara nga energjia diellore, më shumë se sa mund të konsumojë tregu i vogël i energjisë elektrike në Mal të Zi. Nëse një pjesë e rëndësishme e këtyre projekteve hyn në funksion, Mali i Zi do të ketë nevojë për kapacitete eksporti. Kablloja italiane ofron akses të drejtë në një nga tregjet më të mëdha të energjisë në Evropë.
Një kabllo e dytë mund të mbështesë kështu bankueshmërinë e projekteve të energjisë së rinovueshme, por vetëm transmetimi nuk garanton të ardhura tërheqëse nga eksporti. Prodhimi i energjisë diellore në Mal të Zi shpesh arrin kulmin e tij në të njëjtën kohë me prodhimin e energjisë së rinovueshme në Shqipëri, Greqi, Serbi dhe Itali. Kjo kohëngrenie mund të krijojë një rrezik që sasi të mëdha të futen në treg në momentet kur çmimet janë më të ulëta.
Ruajtja dhe optimizimi i hidroenergjisë theksohen si thelbësorë për menaxhimin e profileve të prodhimit. Parku ekzistues i hidroenergjisë në Mal të Zi ofron një avantazh operacional, sepse uji mund të ruhet kur prodhimi i energjisë diellore është i fortë dhe të lirohet gjatë orëve me vlerë më të lartë.
Rezerva të naftës dhe lejet për projektet e energjisë diellore dhe erë
Qeveria raportoi gjithashtu për progresin në rezervat e sigurisë energjetike, duke thënë se rezervat obligatore të naftës kanë arritur rreth 40% të nivelit të nevojshëm për një rezervë emergjente prej 90 ditësh. Autoritetet kanë lëshuar gjithashtu 65 kushte tekniko-urbanistike për projekte të energjisë diellore dhe erë, duke forcuar kështu shkallën e portofolit të energjisë së rinovueshme.
Fokusimi i menjëhershëm i tregut mbetet në bilancin e energjisë në Mal të Zi pas ndërprerjes së termocentralit të Pljevlja. Mali i Zi kaloi nga një fazë në të cilën ndërprerja e termocentralit detyroi importe për rreth 182 milionë euro, në një fazë në të cilën shpenzimet kanë mbetur nën 42 milionë euro. Me projektet e reja të energjisë së rinovueshme, ruajtjen dhe kabllon e dytë me Itali që po përparojnë së bashku, sfida e radhës për Mal të Zi do të jetë menaxhimi i surplusit të energjisë që po rritet, dhe jo financimi i importeve të kushtueshme.
Burimi: SEE Energy News
