C-17 Globemaster III: Një simbol i fuqisë dhe fleksibilitetit
C-17 Globemaster III është krijuar si një kombinim optimal midis kapaciteteve të transportit të rëndë strategjik të Lockheed C-5 Galaxy dhe performancës robuste të C-130 Hercules. Ky aeroplan është i aftë të transportojë tanke M1 Abrams, trupa parashutistë dhe helikopterë Apache në misione “me dorëzim direkt”, një kapacitet unik në botë.
Që nga debutimi i tij në vitin 1991, C-17 ka qenë një nga mjetet strategike më të vlefshme në arsenalin e Forcave Ajrore të SHBA-së. Me katër motorë të fuqishëm Pratt & Whitney F117 dhe flape të prodhuara nga titani, të dizajnuara për të rritur eficiencën, ai ofron fluturime pa ndërprerje ndërkontinentale, duke lidhur qendrën e vendit me frontin e luftës.
Megjithëse C-17 është krijuar për të kryer transportin e trupave në zonat e luftës, disa nga momentet më të rëndësishme në historinë e tij kanë ndodhur gjatë misioneve humanitare, evakuimeve nga katastrofat dhe mbështetjes shkencore. Nga akulli i Antarktidës deri në rërën e Irakut, C-17 ka provuar të jetë një element thelbësor i flotës së transportit ajror të SHBA-së, herë pas here.
5. Operacioni “Northern Delay” në Irak
Ulja më e madhe e parashutistëve në historinë e operacioneve C-17
Operacioni “Northern Delay”, i kryer më 26 mars 2003, konsiderohet shpesh si një moment kyç për taktikën dhe strategjinë moderne të transportit ajror. Ky ishte hera e parë që C-17 kryente një ulje të trupave në formacion të madh në kushtet e një misioni real. Misioni vërtetoi parimet themelore të dizajnit dhe qëllimin taktik të Globemaster në kontekstin e shekullit XXI.
Pentagoni kishte nevojë të vendoste Brigadën 173 të parashutistëve në veri të Irakut për të siguruar Aeroportin Bashur, duke izoluar efektivisht gjashtë divizione irakiane dhe duke parandaluar që ata të forconin Bagdadin kundër avancimit kryesor të koalicionit nga jugu. Ndërsa aeroplani është i njohur globalisht për utilitetin e tij modern humanitar, kjo operacion në ditët e para të Luftës në Irak ishte pikërisht ajo për të cilën inxhinierët e McDonnell Douglas e kishin krijuar.
Ky ishte hera e parë në historinë e aviacionit që një ulje e trupave të një brigade të tërë, e kryer me aeroplanë C-17, ishte e suksesshme. Një flotë prej 17 aeroplanësh u mblodh në Bazën Ajrore Aviano në Itali, duke u përfshirë njësitë aktive të 62-të dhe 437-të të Transportit, si dhe njësitë rezervë të 315-të dhe 446-të të Transportit. Aeroplanët u nisën natën, duke fluturuar një rrugë komplekse në nivel të ulët për të depërtuar në hapësyrën ajrore irakiane.
Njësia e avionëve u nis në natë, duke formuar një formacion të ngushtë, me dritat të fikura, duke u bazuar plotësisht në aparatet e vizionit natyror dhe instrumentacionin special të fluturimit në formacion. Shoqëruar nga një grup sulmi i përbërë nga avionët F-14, F-18 dhe EA-6B Prowler, avionët C-17 kryen një ulje taktikë masive në një lartësi të ulët. Brenda pak minutave, 996 parashutistë ishin në tokë për të forcuar forcat speciale që kishin kryer pushtimin e aeroportit.
Gjatë dy javëve në vazhdim, avionët C-17 kryen fluturime të vazhdueshme, duke transportuar me ajër një batalion të blinduar në vend. Avionët ulën në një pistë të vetme prej 2040 metrash, duke transportuar ngarkesa të rënda, përfshirë tanket M1A1 Abrams dhe makinat luftuese këmbëtarësh M2 Bradley. Metrikat totale të misionit arritën në 2175 persona, 408 mjete dhe mbi 3000 ton ngarkesë të rëndë, të dorëzuara drejtë në vijën e frontit.
2. Operacioni “Deep Freeze” në Antarktidë
Transformimi i një itinerari ekstrem në një fluturim me orar të rregullt
Një nga detyrat më pak spektakulare, por në të vërtetë sfiduese, të avionit C-17 është transportimi i shkencëtarëve dhe furnizimeve në Stacionin McMurdo. Megjithëse kjo detyrë është e zakonshme, shumë pak avionë në botë janë në gjendje të arrijnë objektin kryesor të kërkimit të SHBA-së në Antarktidë. Avionët nga shteti i Washington fluturojnë nga Christchurch, në Zelandën e Re, çdo verë jugore.
Avioni C-5 shkroi historinë kur u ul në Antarktidë në vitin 1989. Por ky avion i madh është tepër i shtrenjtë për të fluturuar, dhe ambienti i operimit e ngrohë si avionin ashtu edhe pistën, duke rritur rrezikun e incidenteve. Avioni C-17 është theksisht “i përsosur” për këtë detyrë: nuk e lëshon kufirin si avioni C-5, por mund të transportojë shumë më shumë se avioni C-130 në një fluturim.
Duke drejtuar gazrat e nxehtë të motorit drejtëpërdrejt përmes dhe mbi flapet e titanit me dy fashira, avioni C-17 rrit efektivisht kapacitetin ngritës të krahut dyfish, krahasuar me një avion civil. Si rezultat, një avion i madh C-17 mund të ngadalojet në një shpejtësi ulëse prej vetëm 115 deri në 130 nyje.
Sistemi i flapëve “blown” funksionon në bashkësi me thjeshtuesit e motorit të drejtuar lart, të cilët janë unikë për avionin C-17, duke e bërë të mundur, por edhe shumë më të sigurt, uljen e çdo avioni tjetër në pistën e akullit në aeroportin Phoenix të McMurdo.
Me një peshë maksimale të ngritjes prej rreth 290 ton, avioni C-17 është dukshëm më i lehtë se avioni C-5, por përfundon një sistem të mbështetjes së ulur me 14 rrota. Sistemi kryesor i mbështetjes përfshin dy njësi me gjashtë rrota për të shpërndarë peshën e avionit në një sipërfaqe të gjerë, duke ulur ndjeshëm presionin në tokë. Ekipazhet e avionëve Globemaster transportojnë mbi 45.359 kg pajisje shkencore dhe personel për çdo fluturim.
Përvojat e fluturimit të SHBA-së, pa asnjë luks.
1. Operacioni “Unified Response”: Ndihma për viktimat e tërmetit në Haiti
Siç sjelltë një aeroport në pistë dhe si të dërgohet ngarkesa shpëtuese nga ajri
Kur kryeqyteti i Haitit u godit nga një tërmet i shkatërrueshëm në vitin 2010, përpjekjet e ndihmës ajrore u penguan nga dëmtimi i Aeroportit Ndërkombëtar të Port-au-Prince. Me vetëm një pistë operative, operacionet standarde me anije transporti ajror do të ngadalësonin dërgimin e ekipeve të shpëtimit dhe të furnizimeve ndihmëse. Performanca e shkëlqyer e C-17 në pista të shkurtra lejoi një herë tjetër që të shmanget ky pengesë në përpjekjet humanitare.
Në një zonë katastrofike tipike, një aeroport bëhet i mbushur jo sepse avionët nuk mund të ulen, por sepse ata nuk mund të largohen nga pista. Shumë avionë të mëdhenj kërkojnë një makinë tërheqëse tokësore për t’i lëvizur prapa nga një vend parkimi ose një rrugë të gjerë për të kthetur. Me Port-au-Prince të shkatërruar, pajisjet tokësore ishin pothuajse të papërfundimshme.
Për një herë, sistemi unik i flapëve të fryer dhe i thikave të kundërt ishte thelbësor, jo vetëm sepse lejoi C-17 të ngrihej dhe të ulitej në distanca shumë të shkurtra, por edhe sepse mund të manovronte në tokë pa pajisje mbështetëse. Një C-17 mund të ulëhej në Aeroportin Ndërkombëtar Toussaint Louverture (PAP), të ecte në asfaltin e ngushtuar, të ulte rampën për të ngarkuar automjete dhe paleta pajisjesh dhe më pas të kthehej nga vendi i parkimit vetëm.
Globemaster ishte thelbësor, jo vetëm për të dërguar ushqim, ujë dhe paketa mjekësore, por edhe për të dërguar ekipet e shpëtimit, automjete dhe një sistem mobil të menaxhimit të trafikut ajror. Madje, C-17-të hodhën nga ajri mbi 55,000 kilogramë furnizimes drejt fushave në veri të qytetit. Një avion i vetëm hodhi 40 paleta me një fluturim, duke përmirësuar ndjeshëm kohën e reagimit të gjithë forcës së ndihmës në katastrofë.
Sërish në një klasë e vet, edhe pas 34 vitesh.
2. Taifuni Haiyan dhe Evakuimi nga Tacloban: Operacioni Damayan
Duke e shtyrë transportuesin global ajror në limit dhe duke shpëtuar jetë me operacione të transportit të pasagjerëve
Kur taifuni Super Haiyan shkatërroi pjesën qendrore të Filipinëve në nëntor 2013, ai la qytetin bregdetar të Tacloban pothuajse të izoluar nga bota. Reagimi taktik i skuadrës së transportit ajror 535 nga baza e përbashkët Pearl Harbor-Hickam mbetet një kapitull vendimtar në historinë e Forcave Ajrore të Paqësimit të Paqësimit.
Shkatërrimi i shpejtë i infrastrukturës bregdetare e ndau ishullin e Leyte dhe Samar nga pjesa tjetër e arkipelagut. Baza Ajrore e Tacloban u dëmtua rëndë kur arritën avionët e parë C-17. Valja e stuhisë kishte hedhur rrënjë në pistën e vetme, kishte shkatërruar terminalin e aeroportit, kishte ndërprerë të gjithë infrastrukturën elektrike dhe kishte çaktivizuar kontrollin e trafikut ajror vendor.
Ashtu si në misionin në Haiti tre vjet më parë, performanca e avionit C-17 ishte vendimtare për të bërë të mundur fluturimet e ndihmës drejt dhe nga aeroporti i shkatërruar. Megjithatë, këtë herë, aftësia e C-17 për të transportuar katër herë më shumë pasagjerë sesa një C-130 doli të jetë thelbore për suksesin e misionit.
Kur përpjekjet në terren dështuan, detyra e ndihmës u transformua në një urdhër evakuimi. Një fluturim i vetëm i C-17 mund të evakuonte rehati 300 deri në 400 të mbijetuar në Manila në një vetëm udhëtim. Pjesëtarët e avionit rrëzuan ulëset standard të pasagjerëve në muret anësore dhe vendosën brez të rëndë në dyshemë, duke e transformuar avionin nga një konfiguracion për ngarkesa në një konfiguracion me ulëse të shumta në dyshemë.
Gjatë një fluturimi historik nga Tacloban drejt bazave ajrore standard në Manila, hapësira e ngarkesës e avionit C-17 ishte e mbushur me një numër të paprecedent të personave të evakuuar. Pjesëtarët e avionit organizuan sistematisht gra, fëmijë dhe qytetarë të lënduar në hapësirë, duke siguruar me siguri mbi 670 pasagjerë drejt dyshemës. Kjo kalonte dukshëm rregullat standard të avionit për numrin e pasagjerëve në kohë paqësh. Ndërsa situata filloi të qetësohej, aeroplani i madh i transportit u thirr përsëri për të transportuar trupa dhe pajisje, për të pastruar zonën dhe për të rikthyer vendasit në qytetet e tyre.
Misioni i pafund që e mbajnë aeroplanet e Forcave Ajrore në ajër mbi Atlantikun.
1 Arritja 871: Evakuimi nga Kabul
Vendimi i një ekipi në Kabul rezultoi në ngarkesën më të madhe pasagjerësh që ka transportuar ndonjëherë një C-17
Duke u afruar dita e fundit e pranisë ushtarake amerikane në Afganistan për të forcuar qeverinë demokratike, aeroplani C-17 u përdor përsëri. Fluturimi “Arritja 871” më 15 gusht 2021, ndoshta është fluturimi më dramatik dhe me rëndësi historike në historinë e shumëdekadjëshe të këtij aeroplani të madh, sipas Departamentit të Luftës të SHBA-së.
Një aeroplan nga Biri i 305-të i Mobilitetit Ajror mbërriti në Aeroportin Ndërkombëtar Hamid Karzai për një mision rutinë për të transportuar pajisje dhe personel. Ndërsa aeroplani ndodhej në pistë, siguria në perimetrin e aeroportit u shemb. Mijëra civilë afganë të tmerruar kaluan portat e sigurisë dhe hyen në pistat dhe rrugët e aeroportit, duke u përpjekur të shpëtojnë nga forcat që po përparonin të Talibanit.
Ndërsa turma u përshkoi drejt aeroplanit, qindra hynë në rampën e hapur të ngarkesës dhe u mbledhën në hapësirën kryesore të ngarkesës. Para një kërcenimi të menjëhershëm të avionit, ekuipazhi mbylli rampën e ngarkesës dhe u përgatit për një nisje emergjente. Dyshema ishte e mbushur me qindra burra, gra dhe fëmijë, të ulur ngusht në dyshemen e metalit për fluturimin drejt Bazës Ajrore Al Udeid në Katar.
Një kontroll i peshës dhe ekuilibrit nuk ishte i mundur, dhe katër motorët e fuqishëm Pratt & Whitney u pushuan deri në limitin e tyre maksimal, ndërsa aeroplani ngrihej nga pista e nxehtë dhe e mbushur me pluhur. Kur C-17-i mbërriti në destinacion, u zbulua se një aeroplani i vetëm kishte transportuar me sukses 823 civilë afganë në një fluturim, duke vendosur një rekord të ri absolut për të gjithë flotën botërore.
Nëse gjeni ndonjë gabim, ju lutemi dërgoni një email në info@simpleflying.com, që të mund të korrigjohet.
Aeroplani: Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara, ushtri.
Burimi: Simple Flying
