Një teknologji e re për detektorët e minave është testuar në Brisbane, Australi, dhe ofron një qasje të re për të identifikuar objektet eksplozive. Sistemi “MineReader RDX” përdor një parim të ri për detektimin e minave, duke u fokusuar në identifikimin e eksplozivit, dhe jo të minës vetë.
Minat janë përdorur që nga kohët e lashta, kur inxhinierët zbuluan se mënyra për të neutralizuar një fortifikat të papenetrushëm ishte të shkatërronin themelimet e murit. Megjithatë, minat moderne, të mbushura me eksplozivë të lartë dhe të vendosura poshtë tokës për të shkatërruar automjete ose këpucë, janë shumë më të rrezikshme.
Ekzistojnë përpjekje për të ndaluar përdorimin e këtyre mjeteve, por ato vazhdojnë të përdoren me një frekuencë të shqetësueshme. Pavarësisht se minat moderne mund të automatizohen për t’u neutralizuar pas një kohe të caktuar, disa fusha minash mbeten një rrezik i madh, edhe pas një shekulli nga vendosja e tyre.
Për këtë arsye, detektimi i minave është një prioritet i lartë, si në ushtri ashtu edhe në sektorin civil.
Problemi është se minat nuk janë gjithmonë të lehta për t’u gjetur.
Kushdo që ka parë filma luftarakë është ndoshta i njohur me detektorët e minave, të cilët janë një variant ushtarak i detektorëve të metaleve që përdorin hobiistët. Këto pajisje funksionojnë me induksion elektromagnetik. Një pjesë e ngjashme me një “paddle” në fund të një shtylle lëviz përpara dhe prapa mbi tokë, duke krijuar një fushë elektromagnetik. Ky fushë monitorohet nga një qark superheterodin që izolon frekuenca të ndryshme dhe kërkon ndryshime në intensitet që tregojnë praninë e objekteve, përfshirë metale.
Me fjalë të thjeshta: kur një monedhë e fshehur kalon pranë, ajo lëshon një sinjal.
Pasi minat zakonisht janë të bëra nga metali, një pajisje e tillë mund t’i zbulojë. Megjithatë, fjala kryesore është “zakonisht”. Disa mina sot janë të bëra nga plastika, dhe edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, gjermanët prodhonin mina tokësore prej druri, e cila, në një rast, i detyroi trupat komando britaneze të brahëtë detektorin e tyre dhe të kalonin përgjatë një plage, duke shqyer rërën me thika luftimi Fairbairn-Sykes.
Problemi tjetër është se ekzistojnë shumë objekte të tjera prej metali dhe faktorë të tjerë që mund të shkaktojnë sinjale të rreme. Pra, çfarë duhet bërë?
Këtu hyn një qasje alternative. Detektori i zakonshëm i minave nuk zbulon përbërjen e minës, por vetëm pjesën e metalit dhe mekanizmin e saj. Pa eksplozivët, një minë tokësore është thjesht një copë metali, pra pse të mos harruar pjesën e metalit dhe të shkohet drejtë tek eksplozivi?
Zhvilluar nga kompania australiane e teknologjisë “MRead” dhe bazuar në kërkimet e Agjencisë Kombëtare Shkencore të Australisë, “Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation” (CSIRO), “MineReader RDX” heq dorë nga induksioni elektromagnetik dhe përdor Rezonancën Magnetike (RM), një lloj spektroskopie që funksionon në bandën radio të spektrit.
Më konkretisht, “MineReader” kërkon sinjalin të vecantë të eksplozivit RDX (cyclotrimethylenetrinitramine (C₃H₆N₆O₆)). Siç mund të shihet nga formula, RDX, një eksploziv i zakonshëm, ka gjashtë atome azoti. Duke përdorur RM, është e mundur të zbulojë RDX për shkak të mënyrës se si atomet e azotit veprojnë në matricën kristalore të eksplozivit, e cila gjeneron një reaksion të veçantë ndaj impulsëve radiofrekuencë që mund të regjistrohen dhe analizohen.
Sipas zhvilluesve, “MineReader” mund të zbulojë 50 gramë RDX në thellësi deri në 13 cm dhe funksionon në tokë të lagur, të pasuruar me minerale dhe të mbushur me mbeturina metalike dhe materiale organike. Megjithëse ekzistojnë teknika të tjera për të lokalizuar drejtë eksplozivët, këto janë zakonisht të vështira dhe mund të zbulojnë vetëm eksplozivë në sasi të mëdha, ndërsa “MineReader” është i portueshëm si një pajisje tradicionale.
Megjithëse sistemi aktualisht është konfiguruar për të zbuluar RDX, qëllimi i fundit është të mundësojë zbulimin e TNT, e cila do të lejonte trajtimin e mbi 90% të minave tokësore.
“Aftësia që ne po zhvillojmë është të largojmë ushtarët nga zona e rrezikut”, tha CEO i “MRead”, John Shanahan. “Kombinimi i detektimit direkt të eksplozivëve me sistemet tokësore të pakëputshme do të lejojë që një kërcënim i dyshuar të hetohet nga distance, duke i dhënë komandantëve një besueshmëri më të madhe për atë që është përpara se personeli ose automjetet të lëvizin në një zonë.”
Burimi: MRead.
Burimi: newatlas.com
